Crisismaatregelen
In verband met de financiële en economische crisis heeft de Europese Commissie eind 2008 tijdelijke maatregelen getroffen waardoor centrale en decentrale overheden meer ruimte krijgen om staatssteun aan ondernemingen te verlenen die door de crisis zijn getroffen. Deze crisismaatregelen zijn toegestaan na een voorafgaande goedkeuring door de Europese Commissie en kunnen tot 2010 worden toegepast. In punt 4.2 van de tijdelijke communautaire kaderregeling inzake staatssteun is bepaald dat door de crisis getroffen ondernemingen tot maximaal 500.000 euro subsidie mogen krijgen. Ondernemingen in de visserijsector en ondernemingen die landbouwproducten produceren zijn momenteel van deze regeling uitgesloten.

Wijziging kaderregeling
Volgens de Europese Commissie wordt het voor landbouwers, als gevolg van de crisis steeds moeilijker om leningen aan te gaan. Daarom is voorgesteld punt 4.2 van de kaderregeling te wijzigen en staatssteun, in het kader van de economische en financiële crisis aan de landbouwsector toe te staan. Per onderneming zou dan een subsidie van maximaal 15.000 euro kunnen worden verleend. Het maximale steunbedrag kan volgens het voorstel ook worden verleend in de vorm van een garantie. Indien een bedrijf reeds de de-minimissteun heeft ontvangen, moet die op bovengenoemd bedrag in mindering worden gebracht. Momenteel geldt voor bedrijven die landbouwproducten produceren een maximale de-minimissteun van 7.500 euro binnen een periode van drie belastingjaren, zonder dat de overheid deze steun aan de Europese Commissie moet melden.

Landbouwsector
Het bedrag wat producenten van landbouwproducten volgens het voorstel mogen ontvangen is aanzienlijk lager dan de maximum subsidie voor andere ondernemingen. Hiermee wil de Europese Commissie voorkomen dat de concurrentie binnen de landbouwsector te veel wordt verstoord. De wijziging van punt 4.2 van de tijdelijke kaderregeling is voorgesteld mede door de penibele situatie op de zuivelmarkt. In juli publiceerde de Commissie een rapport, waarin maatregelen om de zuivelmarkt te stabiliseren zijn voorgesteld. Europese melkproducenten hebben te kampen met drastische prijsdalingen. Eurocommissaris voor Landbouw en plattelandsontwikkeling Fischer Boel zet alle beschikbare maatregelen in om de melkproducenten bij te staan. De voorgestelde wijziging in de kaderregeling is een van deze maatregelen.

Nederland
Minister Verburg van Landbouw verleent - mits het voorstel van de Commissie wordt doorgevoerd -  alle sectoren in de land- en tuinbouw een tijdelijke garantiestelling op leningen voor werkkapitaal. Dit schrijft de minister op 22 september jl. in een brief aan de Tweede Kamer. Gebruikmakend van de voorgestelde verruiming wil de minister garant staan voor werkkapitaal tot 850.000 euro per landbouwonderneming. De overheid stelt zich voor de helft van dit bedrag garant en voor de andere helft dragen banken het risico. De minister verwacht dat de voorgestelde verruiming van de kaderregeling eind november 2009 van kracht wordt. Of en in hoeverre het nationaal kader voor het tijdelijk verlenen van beperkte steunbedragen wordt aangepast is nog niet bekend.

Meer informatie:
Website Europa decentraal over staatssteun en de financiële crisis.
Brief van de minister van Landbouw, natuur en voedselkwaliteit aan de Tweede Kamer van 22 september jl.

Bronnen:
Europese Commissie
Interdepartementaal Staatssteun Overleg
Brief van de minister van Landbouw, natuur en voedselkwaliteit van 22 september jl. aan de Tweede Kamer.