De Europese Commissie presenteerde 20 december nieuwe voorstellen voor aangepaste Aanbestedingsrichtlijnen en een aparte Concessierichtlijn. Voor decentrale overheden staat hier een aantal relevante wijzigingen en verbeteringen in. Worden de richtlijnen volgens de huidige planning uiteindelijk aangenomen, dan moeten ze medio 2014 in Nederland worden geïmplementeerd.

Aanbestedingsrichtlijnen
Om de huidige Aanbestedingsrichtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG te hervormen, zijn ter modernisering van de bestaande aanbestedingsinstrumenten de volgende doelen gesteld:

1. Vereenvoudiging en versoepeling van regels en procedures (hoofddoel)
Hiertoe stelt de Commissie met name het volgende voor:
- de mogelijkheid om meer gebruik te maken van onderhandelingen;
- uitbreiding en veralgemenisering van elektronische communicatiemiddelen in overheidsaanbestedingen;
- vermindering van de administratieve last, waaronder documentatie die ondernemers moeten indienen.

2. Bevorderen van toegang tot overheidsaanbestedingen voor kleine en middelgrote ondernemingen
Hiervoor zullen maatregelen genomen worden die de last verminderen. Ook zal er een prikkel komen om opdrachten in percelen op te splitsen en worden eisen betreffende de financiële capaciteit voor het indienen van een inschrijving beperkt.

3. Vergemakkelijken van beter kwalitatief gebruik overheidsopdrachten
Door de hervorming kan beter rekening worden gehouden met maatschappelijke en milieucriteria. Hierdoor wordt bijgedragen aan de realisatie van de EU2020-doelstellingen.

4. Verbetering bestaande waarborgen
Zo worden belangenconflicten, favoritisme en corruptie tegengegaan en wordt gezorgd voor meer integriteit van de procedures.

5. Één nationale autoriteit die overheidsaanbestedingen bewaakt, uitvoert en controleert
Deze wordt door de lidstaat aangewezen en zorgt voor een betere toepassing van de regels voor overheidsaanbestedingen.

Concessierichtlijn
De Commissie doet een apart voorstel voor een richtlijn voor de gunning van concessies voor diensten en werken. Het voorstel geldt voor partnerschapsakkoorden tussen een gewoonlijk publieke entiteit (waaronder decentrale overheden vallen) en een vaak private onderneming. Deze laatste neemt het exploitatierisico op zich in verband met onderhoud en ontwikkeling van infrastructuur (denk bijvoorbeeld aan havens, watervoorziening, parkeergelegenheid etc.) of de levering van DAEB.

Het voorstel zal ook van toepassing zijn op concessies voor diensten. Momenteel vallen die niet onder de bepalingen van de Aanbestedingsrichtlijnen. De regels hebben tot doel een helder rechtskader te stellen die zorgt voor de noodzakelijke rechtszekerheid voor de betrokken opdrachtgevende autoriteiten.

De nieuwe regels zijn erop gericht een effectieve toegang tot de concessiemarkt te waarborgen voor alle Europese ondernemingen. Dit kan bijdragen aan stimulatie van de ontwikkeling van publiek-private partnerschappen waarvan concessies een voorkeursinstrument zijn.

Voorstellen Europese Commissie ten aanzien van concessies
De Commissie stelt voor om:
- concessies verplicht bekend te maken in het Publicatieblad van de EU;
- aanbestedende diensten te verplichten de keuze van selectie- en gunningscriteria te concretiseren;
- basisgaranties op te leggen die tijdens de gunningprocedure moeten worden nageleefd;
- de voordelen van de richtlijn over rechtsmiddelen op het gebied van overheidsaanbestedingen uit te breiden tot iedere belanghebbende bij het verkrijgen van een concessie;
- bepaalde verduidelijkingen aan te brengen over met name de regeling voor wijziging van concessies in uitvoering.

Het voorstel creëert volgens de Commissie geen buitensporige administratieve lasten. Ze zullen alleen op concessies voor een hoog bedrag van toepassing zijn, in gevallen waarin het grensoverschrijdend belang manifest is.

16 februari: Voorlichtingsbijeenkomst Europa decentraal
In januari besteedt Europa decentraal uitgebreid aandacht aan de inhoud van de richtlijnvoorstellen en de belangrijkste wijzigingen voor decentrale overheden. Er wordt in een feuilleton in de nieuwsbrief de Europese ster wekelijks aandacht besteedt aan een aantal decentraal relevante aspecten uit de voorstellen.

Op 16 februari organiseert Europa decentraal een voorlichtingsbijeenkomst in Den Haag. In januari wordt het definitieve programma bekend gemaakt op de website. Decentrale overheden kunnen zich dan ook inschrijven.

Door:
Ann-Marie Kühler, Europa decentraal.

Bron:
Nieuwsbericht Europese Commissie, IP/11/1580, 20-12-2011.

Meer informatie:
Dossier aanbestedingen Europa decentraal, wet- en regelgeving
Dossier aanbestedingen Europa decentraal, concessies
FAQ- overzichten van Europese Commissie over nieuwe aanbestedingsrichtlijnvoorstellen en concessies.