Decentrale overheden hebben een voorbeeldrol op het gebied van energiebesparing. Volgens de
Richtlijn energieprestaties voor gebouwen moeten overheidsgebouwen aan bepaalde normen voldoen.
Wet- en Regelgeving
De
Richtlijn energieprestaties voor gebouwen uit 2010 volgt de
oorspronkelijke richtlijn uit 2002 op. Volgens het
Groenboek ‘Op weg naar een Europese strategie voor continue energievoorziening’ zijn de Europese programma’s over steun en bevordering van nieuwe technologieën er niet in geslaagd om de nieuwe normen voor energie-efficiëntie in gebouwen te realiseren.
Doel richtlijn
De richtlijn stelt acties vast om het aanzienlijke, nog niet gerealiseerde potentieel voor energiebesparingen in gebouwen te benutten. Klimatologische en plaatselijke omstandigheden buiten het gebouw en de eisen voor het binnenklimaat en kostenefficiëntie worden hierbij in acht genomen.
Een ander doel is om de grote verschillen tussen de resultaten van de lidstaten in deze sector te verminderen. Betere coördinatie van wetgeving op dit gebied tussen de lidstaten moet gerealiseerd worden.
Verplichtingen
De richtlijn stelt voor decentrale overheden de volgende voorschriften:
- Het opstellen van nationale plannen om te zorgen voor een toename van het aantal bijna-energieneutrale gebouwen;
- De berekening van energieprestatie van gebouwen;
- Toepassing van minimumeisen op de energieprestatie van nieuwe gebouwen en bestaande gebouwen die renovatie ondergaan, van tot de bouwschil behorende onderdelen van gebouwen en van technische bouwsystemen;
- De energiecertificering van gebouwen;
- De regelmatige keuring van verwarming- en airconditioningsystemen;
- Onafhankelijke systemen voor de controle van energieprestatiecertificaten en inspectieverslagen.
Verplichtingen decentrale overheden
In de richtlijn wordt het cruciale belang van decentrale overheden als voortrekker en voor een succesvolle uitvoering van de richtlijn genoemd. Vanaf 2019 moeten alle nieuwe overheidsgebouwen bijna-energieneutraal zijn. Vanaf 31 december 2020 geldt dit voor alle nieuwe gebouwen. In 2013 moeten overheidsgebouwen aan een aantal minimumeisen voldoen.
Bijna-energieneutraal
De definitie van bijna-energieneutraal moet worden bepaald in het nationale actieplan. Hierin moeten nationale, regionale of lokale omstandigheden in aanmerking genomen worden.
Bepalingen richtlijn
De richtlijn bevat de volgende bepalingen:
- Decentrale overheden moeten worden betrokken bij planningkwesties, programmaontwikkeling voor informatievoorziening, opleiding en bewustmaking en regionale of nationale uitvoering van de richtlijn;
- Decentrale overheden moeten architecten en stedenbouwkundigen in staat stellen een aanmoedigen, om zich bij het plannen, ontwerpen, bouwen en renoveren van industrie- en woongebieden, te beraden op de optimale combinatie van verbeteringen in energie-efficiëntie, gebruikmaking van energie uit hernieuwbare bronnen en stadsverwarming en –koeling;
- Decentrale overheden moeten zorgen voor richtsnoeren en opleiding voor personen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de richtlijn;
- Overheidsgebouwen met een oppervlakte van 500 m2 of meer moeten hun energieprestatiecertificaat op een opvallende plaats bevestigen;
- Energieprestatiecertificaten moeten meer kracht en kwaliteit krijgen, door een onafhankelijk controlemechanisme in te stellen. Hierin ligt de nadruk op de controle van verwarming- en airconditioningsystemen.
Comitologie
Er is een comité bevoegd om de aspecten die in aanmerking worden genomen bij de bepaling van de methodologie voor de energieprestatie van een gebouw, en de aspecten met wiens positieve invloed rekening wordt gehouden bij de berekening. Ook stelt de richtlijn een comité in dat betrokken is bij de evaluatie van de richtlijn op 1 januari 2017.
Implementatie in Nederland
De richtlijn uit 2002 is omgezet via het
Besluit tot implementatie van de richtlijn betreffende de energieprestatie van gebouwen en de
Regeling energieprestatie gebouwen. De opvolger wordt geïmplementeerd in de Wet kenbaarheid energieprestatie gebouwen. Op grond van deze wet zullen dan het Besluit energieprestatie gebouwen, de Regeling energieprestatie gebouwen (Reg) en het Bouwbesluit 2012 aangepast worden.
Belangrijke data 
