Klimaatadaptie is het aanpassen aan klimaatverandering met maatregelen als het ophogen van dijken,  het aanpassen van waterreserves en het aanpassen van bouwvoorschriften.

De gevolgen van klimaatverandering verschillen per lidstaat en zelfs per regio. Adaptatiemaatregelen zullen veelal genomen worden op nationaal en regionaal niveau. Decentrale overheden zijn hierbij betrokken via de uitvoering van maatregelen die Nederland klimaatbestendig maken.

Klimaatverandering is al gaande en de gevolgen zijn merkbaar, een Europese adaptiestrategie is noodzakelijk.

Beleid

Het Europese beleid voor Klimaatadaptie is vastgelegd in het Witboek Klimaatadaptie, de opvolger van het Groenboek Aanpassing aan klimaatverandering in Europa. In het Witboek, te beschouwen als een mededeling, staan geen wetgevende voorstellen. In het EU werkplan 2010 zijn deze wel opgenomen. In 2013 stelt de Europese Commissie een brede adaptiestrategie vast.

Doel Witboek
Het doel van het Witboek is om Klimaatadaptie hoger op de agenda te zetten en te zorgen voor een coherente aanpak op institutioneel niveau in de EU. Het Witboek richt zich op:

- Het verhogen van ons begrip van klimaatverandering;
- Mogelijke aanpassingsmaatregelen;
- Hoe de aanpassing kan worden geïntegreerd in de belangrijkste EU-beleidsmaatregelen;
- De behoefte aan een mechanisme voor de uitwisseling van informatie over de gevaren en gevolgen van klimaatverandering en de beste praktijken op dit gebied;
- Voorstellen op het gebied van subsidiering van maatregelen;
- De noodzaak van solidariteit tussen lidstaten en regio’s.

Fasering
In het Witboek wordt een strategie gepresenteerd, waarmee de EU en EU-lidstaten zich kunnen voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering. De eerste fase loopt tot en met 2012 en legt de basis voor de voorbereiding van een brede aanpassingsstrategie van de EU voor 2013 en daarna.

Implementatie in Nederland
Een Witboek hoeft niet te worden geïmplementeerd. Wel zijn er beleidsprogramma’s zoals het nationaal programma ARK. Op basis van dit programma worden Nederlandse adaptiemaatregelen ontwikkeld. Uit het ARK komt naar voren dat Klimaatadaptie in Nederland gebiedsgericht en integraal moet worden opgepakt, zodat maatwerkoplossingen kunnen worden gerealiseerd.

Nederlandse akkoorden
Om de Europese klimaatdoelstellingen te bereiken, hebben het Rijk en koepelorganisaties van decentrale overheden de volgende akkoorden gesloten:

- Klimaatakkoord Gemeenten en Rijk;
- Klimaatakkoord provincies en Rijk;
- Klimaatakkoord Unie en Rijk.

Standpunten
In de Reactie van het Comité van de Regio’s uit 2009 staan de belangrijkste aandachtspunten voor decentrale overheden. Het Comité vindt dat lokale en regionale overheden moeten worden erkend als centrale actoren in de strijd tegen de schadelijke effecten van de klimaatverandering.

Publicaties

Brief van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer van 9-02-2010
‘Internationale Klimaatafspraken’, Kamerstuk 31793, nr. 33, vergaderjaar 2009-2010.
Brochure 'Klimaat op de Kaart' met dertig gemeentelijke praktijkvoorbeelden

Links

United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCC)
Europese Commissie, over klimaatadaptatie
Rijksoverheid, over klimaatverandering
IPO, voorbeelden energie- en adaptatieprojecten provincies
SenterNovem, praktijkvoorbeelden klimaatbeleid en stedelijke vernieuwing gemeenten
Unie van Waterschappen, over klimaatverandering
MiliEUverkenner, voortgang Witboek