De samenvatting van de strategie Europe 2020 merkt het volgende op:
'Europa staat voor een ommekeer. De crisis heeft jaren van economische en sociale vooruitgang tenietgedaan en structurele tekortkomingen van de Europese economie blootgelegd. Ondertussen staat de wereld niet stil en worden de langetermijnproblemen –mondialisering, druk op de hulpbronnen, vergrijzing – steeds nijpender. De EU moet nu haar koers voor de toekomst uitzetten. Europa kan succes boeken als het collectief optreedt, als Unie. We hebben een strategie nodig waarmee we sterker uit de crisis komen en van de EU een slimme, duurzame en inclusieve economie kunnen maken met een hoog niveau van werkgelegenheid, productiviteit en sociale cohesie. Europa 2020 biedt een visie op de Europese sociale markteconomie van de 21e eeuw.
Europa 2020 stelt drie prioriteiten, die elkaar versterken:
– slimme groei: voor een op kennis en innovatie gebaseerde economie;
– duurzame groei: voor een groenere, competitievere economie waarin efficiënter met hulpbronnen wordt omgesprongen;
– inclusieve groei: voor een economie met veel werkgelegenheid en sociale en territoriale cohesie.

De EU moet bepalen hoe zij ervoor wil staan in 2020. Daarom stelt de Commissie de volgende centrale EU-streefcijfers voor:
– 75% van de bevolking tussen 20-64 jaar moet werk hebben;
– 3% van het EU-bbp moet worden geïnvesteerd in O&O;
– de "20/20/20"-klimaat- en energiedoelstellingen moeten worden gehaald (dit met inbegrip van een grotere reductie van 30% als aan de voorwaarden daarvoor wordt voldaan);
– het percentage voortijdige schoolverlaters moet minder dan 10% bedragen, en minstens 40% van de jongere generatie moet een hoger onderwijsdiploma hebben;
– het aantal mensen voor wie armoede dreigt, moet met 20 miljoen zijn gedaald.

Deze streefcijfers hangen met elkaar samen en zijn bepalend voor het algehele succes. Om ervoor te zorgen dat iedere lidstaat de Europa 2020-strategie op zijn eigen situatie kan toesnijden, stelt de Commissie voor de EU-doelstellingen te vertalen naar nationale streefcijfers en trajecten.

De streefcijfers vloeien voort uit de drie prioriteiten van slimme, duurzame en inclusieve groei, maar ze staan niet op zichzelf: ze zullen moeten worden ondersteund met diverse maatregelen op nationaal, EU- en internationaal niveau. De Commissie stelt zeven kerninitiatieven voor als katalysator voor de verschillende prioriteiten:
– "Innovatie-Unie" moet de randvoorwaarden en de toegang tot financiering voor onderzoek en innovatie verbeteren, zodat innovatieve ideeën worden omgezet in producten en diensten die groei en banen opleveren;
– "Jongeren in beweging" moet de resultaten in het onderwijs verbeteren en jongeren gemakkelijker toegang tot de arbeidsmarkt bieden;
– "Een digitale agenda voor Europa" moet de aanleg van supersnel internet bespoedigen en burgers en bedrijfsleven laten profiteren van een digitale interne markt;
– "Efficiënt gebruik van hulpbronnen" moet helpen economische groei los te koppelen van het gebruik van hulpbronnen, de overgang naar een koolstofarme economie te bevorderen, het gebruik van hernieuwbare energie op te voeren, de vervoersector te moderniseren en energie-efficiëntie te bevorderen;
– "Industriebeleid in een tijd van mondialisering" moet het ondernemingsklimaat verbeteren, met name voor kmo's, en zorgen voor een sterke en duurzame industriële basis die de mondiale concurrentie aankan;
– "Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen" moet de arbeidsmarkten moderniseren en de mensen meer kansen geven door een leven lang leren mogelijk te maken, zodat de participatiegraad toeneemt en vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter op elkaar worden afgestemd, onder meer dankzij een grotere arbeidsmobiliteit;
– "Europees platform tegen armoede" moet de sociale en territoriale cohesie versterken zodat iedereen kan delen in de groei en de werkgelegenheid, en mensen die met armoede en sociale uitsluiting te kampen hebben, een menswaardig bestaan kunnen opbouwen en actief kunnen deelnemen aan de samenleving.

Deze zeven kerninitiatieven houden verplichtingen in voor zowel de EU als de lidstaten. Om knelpunten te verhelpen en de doelstellingen van Europa 2020 te verwezenlijken zullen de EU-instrumenten, waaronder met name de interne markt, financiële hefbomen en externe beleidsinstrumenten volop worden ingezet.
De Commissie zal allereerst nagaan wat er moet worden gedaan om een betrouwbare exit-strategie te formuleren, tot een hervorming van het financiële stelsel te komen, begrotingsconsolidatie voor groei op lange termijn te waarborgen, en de coördinatie binnen de Economische en Monetaire Unie te versterken.

Om tot resultaten te komen is beter economisch bestuur nodig. Europa 2020 heeft twee pijlers: de hierboven geschetste thematische aanpak met een combinatie van prioriteiten en centrale doelstellingen, en de landenrapportage, die de lidstaten moet helpen strategieën te ontwikkelen om weer tot duurzame groei en duurzame overheidsfinanciën te komen. Op EU niveau zullen geïntegreerde richtsnoeren worden geformuleerd voor alle prioriteiten en doelstellingen van de EU. De lidstaten krijgen aanbevelingen die specifiek op elke lidstaat zijn toegespitst. Wanneer op de aanbevelingen een ontoereikende respons komt, kunnen beleidswaarschuwingen worden gegeven. De rapportage over Europa 2020 en het stabiliteits- en groeipact gebeurt tegelijkertijd, terwijl de twee instrumenten gescheiden blijven en de integriteit van het stabiliteits- en groeipact gehandhaafd blijft.

De Europese Raad heeft een sturende taak en vormt de spil van de nieuwe strategie. De Commissie houdt de vorderingen bij de verwezenlijking van de doelstellingen in het oog, zij faciliteert uitwisseling van beleidsmaatregelen en doet de nodige voorstellen om de maatregelen in goede banen te leiden en de kerninitiatieven van de EU te bevorderen. Het Europees Parlement mobiliseert de burgers en treedt voor de belangrijke initiatieven op als medewetgever. Deze aanpak op basis van partnerschap moet ook gelden voor EU-comités, nationale parlementen en nationale, lokale en regionale autoriteiten, de sociale partners, andere belanghebbenden en het maatschappelijk middenveld. Iedereen moet erbij worden betrokken om de visie tot werkelijkheid te maken. De Commissie stelt voor dat de Europese Raad in maart de algemene aanpak van de strategie en de centrale doelstellingen goedkeurt, en in juni de details van de strategie vaststelt, waaronder de geïntegreerde richtsnoeren en de nationale streefdoelen. De Commissie kijkt uit naar het standpunt en de steun van het Europees Parlement, want die zijn noodzakelijk om Europa 2020 tot een succes te maken.'

Inmiddels zijn op kerninitiatieven innovatie-unie, digitale agenda, jongeren in beweging en werkgelegenheid en groei diverse uitwerkingen verschenen. Zie voor een overzicht en de stand van zaken inzake de kerninitiatieven deze website. Zie daarnaast voor de Raadsconclusies uit juni 2010 deze webpagina.

Voorafgaande raadpleging
Voor de totstandkoming van deze strategie heeft de Commissie een publieke raadpleging gehouden over de Europa 2020‑strategie, die betere perspectieven voor de EU‑economie moet opleveren. Het raadplegingsdocument betreft een werkdocument van de Commissie uit 2009, getiteld ' Raadpleging over de toekomstige Europa 2020 strategie' (COM(2009) 647 def). EU 2020 moet tot de groenere groei leiden waar iedereen zijn graantje van kan meepikken, zoals voorzitter Barroso die in zijn politieke richtsnoeren heeft geschetst. De nieuwe strategie bouwt voort op de resultaten van de Lissabonstrategie en op de lering die daaruit is getrokken.

Het raadplegingsdocument gaf aan hoe het herstel na de crisis kan worden vastgehouden en een nieuwe crisis kan worden voorkomen. Drie punten staan centraal: kennis als meerwaarde, kansen bieden in een samenleving die niemand uitsluit, en een concurrerende, groenere netwerkeconomie creëren. Reageren kon tot 15 januari 2010. Daarna zou de nieuwe Commissie ten behoeve van de Europese voorjaarsraad een voorstel uitwerken.

Commissievoorzitter Barroso zei bij de presentatie van het raadplegingsdocument (zie ook persbericht): "EU 2020 houdt in dat de EU in het komende decennium samenwerkt aan een oplossing van de grootste economische problemen die Europa ooit heeft gekend. Een slimme economie en een intelligente samenleving op basis van sterke Europese waarden gaan goed samen. Groei, gezonde overheidsfinanciën, bestrijding van klimaatverandering, sociale integratie, een sterkere industrie en een levendige dienstensector: dat is geen kwestie van óf‑óf; deze doelstellingen versterken elkaar. Europa heeft de werkloosheid in de periode 2007-2008 van 12 naar 7% teruggedrongen. Nu hebben wij nieuwe bronnen van groei nodig om de banen te vervangen die in de crisis verloren zijn gegaan. Dit document biedt de sleutel tot het aanboren van Europa's potentieel. Tegelijkertijd kunnen we onze invloed in de wereld en op de globalisering vergroten door onze partners te laten zien dat de sociale markteconomie het efficiëntst en eerlijkst is. Wij willen graag horen hoe belanghebbenden over onze EU 2020‑strategie denken voordat we die voorleggen aan de Europese voorjaarsraad ". De Commissie is van oordeel dat EU 2020 zich op de volgende terreinen moet concentreren en wil standpunten verzamelen over hoe dat moet gebeuren.

De meerwaarde van kennis als basis van groei
Het onderwijs in Europa moet worden verbeterd vanaf de kleuterschool tot het hoger onderwijs, teneinde de productiviteit te verbeteren, kwetsbare groepen te ondersteunen en ongelijkheid en armoede te helpen bestrijden. De basisvoorwaarden voor innovatie en creativiteit kunnen in Europa nog sterk worden verbeterd, bijvoorbeeld door het EU-systeem voor intellectuele‑eigendomsrechten te moderniseren. De toegang tot krediet moet worden gestimuleerd, onder meer door het poolen van publieke en private bronnen van groeikapitaal.
De EU heeft een Europese digitale agenda nodig om een echte interne markt op het gebied van internet tot stand te brengen, zodat consumenten kunnen profiteren van concurrerende prijzen in andere lidstaten en KMO's grotere markten kunnen bereiken. Toegang tot internet en het beheersen van vaardigheden beginnen noodzakelijk te worden voor een volwaardig dagelijks leven. Voorkomen dat mensen de digitale boot missen, is een belangrijk aspect van een samenleving die niemand uitsluit.

Kansen bieden in een samenleving die niemand uitsluit
De crisis heeft de "spelregels veranderd". Vele banen van voor de crisis zijn definitief verloren gegaan. Europa kan alleen maar in zijn opzet slagen wanneer werknemers de vaardigheden hebben om tot een kenniseconomie bij te dragen en daarvan te profiteren. Vraag en aanbod moeten beter op elkaar worden afgestemd door arbeidsmobiliteit over en binnen de grenzen en door beter te anticiperen op de toekomstige behoeften aan vaardigheden.

De Commissie is vastbesloten werk te maken van de flexizekerheidsagenda en ervoor te zorgen dat het duidelijk wordt dat die niet alleen berust op flexibiliteit van werknemers maar ook van werkgevers en de overheid, die meer verantwoordelijkheid voor investeringen in mensen en het beschermen van mensen op zich moeten nemen. Mensen die geen baan kunnen vinden , moeten financiële ondersteuning en op hun maat toegesneden hulp krijgen om opnieuw tot de arbeidsmarkt te kunnen toetreden.

Een competitieve en groenere netwerkeconomie creëren
In de toekomst zullen wij worden geconfronteerd met hoge energieprijzen, beperkingen op de koolstofuitstoot en sterkere concurrentie om hulpbronnen en markten te veroveren. Al deze aspecten houden risico's in, maar ook mogelijkheden om een "nieuwe" EU2020-economie met een sterk mondiaal concurrentievoordeel te creëren. Nieuwe groenere technologieën kunnen de groei stimuleren, nieuwe jobs en diensten creëren en de EU helpen de doelstellingen inzake klimaatverandering te bereiken. Omgekeerd zou de situatie erop achteruitgaan indien Europa er niet in slaagt zich aan de 21e eeuw aan te passen.

Het beleid op EU- en nationaal niveau voor de bevordering van milieu-innovatie en energie-efficiënte producten en systemen moet emissiehandel omvatten, belastinghervorming, subsidies en leningen, overheidsinvesteringen, aanbestedingen en het gerichte gebruik van onderzoek- en innovatiebegrotingen. Europa heeft slimmere vervoersinfrastructuur en een slim energienetwerk in de hele EU nodig en moet zo snel mogelijk zorgen voor 100% breedbanddekking. De EU en de lidstaten moeten samenwerken om de juiste strategische investeringen te verrichten waardoor tweederde van de elektriciteitsopwekking tegen het begin van de jaren 2020 koolstofarm en veiliger zal zijn. De productiesector zal cruciaal voor het toekomstige economische welslagen van de EU blijven, maar Europa heeft een nieuw industriebeleid nodig met de klemtoon op innovatiecapaciteit, nieuwe technologieën, vaardigheden, het bevorderen van ondernemerschap en het "internationaliseren" van het midden- en kleinbedrijf. De overcapaciteit in sommige sectoren moet worden aangepakt. Sectoren die negatieve gevolgen daarvan ondergaan, moeten worden ondersteund.

Goed bestuur voor een goed functionerende Europa2020
De Commissie stelt voor dat de Europese Raad het Europa 2020-proces stuurt door de belangrijke beslissingen te nemen en de doelstellingen op basis van Commissievoorstellen vast te leggen. De Commissie wil dat het Europees Parlement een aanzienlijk grotere rol speelt. Ook de nationale parlementen zullen worden verzocht blijk te geven van hun belangstelling en verantwoordelijkheid in dit verband op te nemen. In de raadpleging wordt voorgesteld dat de conclusies van de Europese voorjaarsraad van 2010 de zogenoemde "geïntegreerde richtsnoeren" ondersteunen en het beleid bevestigen dat de EU en de lidstaten in partnerschap moeten voeren. De nieuwe richtsnoeren zouden de richtsnoeren vervangen die sinds 2005 in het kader van de Lissabonstrategie van kracht zijn.

De lidstaten zouden worden verzocht voor elk van deze streefdoelen vijfjarendoelstellingen vast te leggen die aangepast zijn aan hun specifieke omstandigheden en uitgangspunten. De Commissie en de Europese Raad zullen jaarlijks de vorderingen in de lidstaten en op EU- niveau nagaan. De inzendingstermijn voor reacties op de raadpleging eindigde op 15 januari 2010. De reacties zijn  in te zien via de website (zie hieronder). Het complete raadplegingsdocument en een dossier Europa 2020 is hier gepubliceerd. 

Meer informatie:
Mededeling van de Commissie (COM 2010 (2020)): Europe 2020. A strategy for smart, sustainable and inclusive growth.
Press pack Europe 2020
Overzicht van de reacties op het consultatiedocument van burgers, bedrijfsleven en lidstaten