Vrij verkeer
Stel: een gemeente in Italië geeft 60-plussers met de Italiaanse nationaliteit korting op toegangskaartjes tot musea, maar 60-plussers van andere nationaliteiten niet. Mag dat? Nee, dit zogenoemde woonplaatsvereiste is in strijd met het vrij verkeer van personen. Het vrij verkeer van personen is één van de vier vrijheden van het EU-Werkingsverdrag. Wat de vier vrijheden precies inhouden en hoe decentrale overheden daarmee rekening moeten houden, leest u in dit dossier.
De EU hecht grote waarde aan een goed functionerende interne markt binnen Europa. Dit met als doel om groei en welvaart in alle lidstaten te stimuleren. Hiervoor is het belangrijk dat personen, diensten, goederen en kapitaal op deze markt zonder binnengrenzen vrij kunnen circuleren. Het belemmeren van het vrije verkeer en dus van deze vier vrijheden is op basis van het EU-Werkingsverdrag verboden. Daarom moeten decentrale overheden alle wet- en regelgeving aanpassen die belemmeringen opwerpt voor het vrije verkeer en daarbij al dan niet bewust onderscheid maakt tussen
personen, diensten, goederen of
kapitaal uit eigen land en uit andere Europese lidstaten.
Op deze pagina vindt u naast nieuws en ontwikkelingen informatie over de interne markt, een ruimte zonder binnengrenzen. De raakvlakken met de praktijk van gemeenten, provincies en waterschappen zijn weergegeven onder de termen ‘basisbeginselen’ en ‘verdragsbepalingen’. Verder behandelen we de vier vrijheden elk apart onder een tab. Meer informatie over de Dienstenrichtlijn die in december 2009 dient te zijn ingevoerd vindt u in het
dossier Dienstenrichtlijn.
Wat verandert er nu het Verdrag van Lissabon in werking is getreden?
Onlangs is het Verdrag van Lissabon in werking getreden. Dat Verdrag heeft invloed op het vrij verkeer zoals dat nu bestaat, het versterkt en garandeert de vier vrijheden. Op welke gebieden verandert er iets?
- Personen: na inwerkingtreding van het Verdrag kunnen maatregelen voor sociale zekerheid en sociale bescherming worden vastgesteld, met als doel het recht op vrij reizen en verblijven te waarborgen. Dit gebeurt met eenparigheid van stemmen (als
alle lidstaten ermee instemmen;
- Personen: een lidstaat kan voortaan voorstellen die over het vrij verkeer van werknemers gaan en het sociale zekerheidsstelsel ingrijpend veranderen, schorsen en uitstellen;
- Diensten: het Verdrag benadrukt dat niet-economische diensten van algemeen belang die door overheden worden ondersteund of georganiseerd, blijven toegestaan;
- Interne markt: voortaan zal het beschermen van intellectueel eigendomsrecht worden vastgesteld door middel van gewone wetgevingsprocedures: zowel het Europees Parlement als de Raad van Ministers stemmen over het wetsvoorstel. Wat betreft de talenregelingen voor het intellectueel eigendomsrecht zal voortaan de
bijzondere wetgevingsprocedure gehanteerd worden.
