|
Inbesteden
HvJ 15 oktober 2009, zaak C-196/08, Acoset SpA
(Quasi-) inbesteden is niet mogelijk als een particuliere onderneming als minderheid deelneemt in het kapitaal van de vennootschap waarin ook de aanbestedende dienst aandeelhouder is. Er is dan geen toezicht zoals op de eigen diensten. De desbetreffende werkzaamheden hoeven echter niet aanbesteed te worden als de private partner, die de werkzaamheden gaat uitvoeren, is geselecteerd vanwege zijn bekwaamheden op basis van een aanbesteding. Dubbel aanbesteden is dus niet nodig.
HvJEG 9 juni 2009, zaak C-480/06, Commissie tegen Duitsland
Het verlenen van publieke diensten door intergemeentelijke samenwerking vereist geen aanbesteding wanneer er geen private partner betrokken is. Aldus het Hof van Justitie EG in deze zaak. het Hof ziet deze zaak als een initiatief tot publiek publieke samenwerking zonder oprichting van een nieuwe entiteit. Het gaat hier om een rechtstreekse gunning van een opdracht tot afvalverijdering. Er wordt niet voldaan aan het toezichtscriterium maar de betreffende overeenkomst wordt gezien als de vestiging van een Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB).
HvJ EG, 13 november 2008, zaak C-324/07, Coditel
Het gaat in deze zaak om de uitleg van het zogenaamde toezichtscriterium bij de toepassing van het quasi-inbestedingsvraagstuk in het geval meerdere gemeenten participeren in een publiek samenwerkingsverband. In deze zaak ging het om een gemeente die een openbare dienstenconcessie (TV-net) uitgaf aan ICV, die alleen diensten verrichtte voor bij haar aangesloten gemeenten. Het Hof geeft aan dat het toezicht niet door elke gemeente individueel hoeft te worden uitgeoefend maar wel gezamenlijk en effectief moet zijn. Meerderheidsbesluitvorming is voldoende. Er hoeft niet perse sprake te zijn van het hebben van vetorecht.
HvJ EG, 19 april 2007, C-295/05, Asemfo Tragsa
In februari 1996 heeft Asemfo tegen Tragsa een klacht ingediend teneinde vast te laten stellen dat Tragsa misbruik van haar machtspositie maakt op de Spaanse markt van werken, diensten en projecten op het gebied van de bosbouw, door niet de bij Spaanse wet vastgestelde aanbestedingsprocedures in acht te nemen. Volgens Asemfo stelt de bijzondere regeling die voor Tragsa geldt deze onderneming in staat om een groot aantal werkzaamheden rechtstreeks in opdracht van het bestuur uit te voeren, waardoor inbreuk wordt gemaakt op de beginselen betreffende de plaatsing van overheidsopdrachten en de vrije mededinging, hetgeen alle mededinging op de Spaanse markt uitsluit. Aangezien Tragsa een openbare onderneming is in de zin van het gemeenschapsrecht, mag zij geen geprivilegieerde behandeling op het gebied van de regels inzake de plaatsing van overheidsopdrachten krijgen onder het voorwendsel dat zij een technische dienst van het bestuur is.
In deze uitspraak wordt ten aanzien van het eerste Teckal criterium (toezicht) bepaald dat indien binnen de samenwerking één overheid meer maatschappelijk kapitaal in handen heeft dan een andere overheid (in casus 99% versus 1%), dit niet automatisch meebrengt dat alleen de eerste overheid toezicht uitoefent alsof het een eigen dienst betreft. De nationale regeling die hieraan ten grondslag ligt moet dan worden gechecked en de vraag moet worden beantwoord of de gelieerde onderneming als derde kan worden beschouwd ten opzichte van de andere overheid. Het gaat dan om de check naar de wijze van het opdrachten van activiteiten en de mate van toezicht. Ten aanzien van het tweede Teckal-criterium (merendeel) stelt deze uitspraak dat, in het geval dat meerdere lichamen een onderneming in handen hebben, aan deze voorwaarde kan worden voldaan wanneer deze onderneming het merendeel van haar werkzaamheden verricht voor al deze lichamen in hun geheel beschouwd. Zij hoeft deze niet noodzakelijkerwijs voor het ene of het andere van de bedoelde lichamen te verrichten.
HvJ EG, 18 januari 2007, C-220/05, Jean Auroux e.a.
In 2002 besloot de Franse stad Roanne bij wege van maatregel van stadsontwikkeling in de stationswijk een recreatiepark aan te leggen met een multiplexbioscoop, bedrijfsruimten, een openbaar parkeerterrein, toegangswegen en openbare ruimten. In een verdere fase was de bouw van nog meer bedrijfsruimten en een hotel gepland.
HvJ EG 11 mei 2006, C-340/04, AGESP/Carbothermo- arrest
In deze zaak ging het om een rechtstreekse gunning van de gemeente Busto Arsizio (Italië) aan onderneming AGESP van een opdracht tot levering van brandstoffen en het onderhoud en het beheer van de verwarmingsinstallaties van de gemeentelijke gebouwen.
AGESP wordt volledig gecontroleerd door AGESP Holding, die zelf voor 99,98% in handen is van de gemeente en voor de overige 0,02% in handen van andere gemeenten. Met name ten aanzien van het tweede Teckal criterium (merendeel van de activiteiten) wordt in deze zaak nadere invulling gegeven: aan dit criterium wordt slechts voldaan wanneer de activiteiten van de onderneming zich hoofdzakelijk toespitst op het lichaam dat haar controleert en elke andere activiteit marginaal is. Hierbij moet rekening worden gehouden met alle werkzaamheden die de onderneming verricht op basis van gunning door de gemeente, ongeacht of de werkzaamheden door de gemeente zelf dan wel de gebruiker worden vergoed.
HvJ EG 13 oktober 2005, C-458/03, Parking Brixen
Het Hof sluit aan op het Teckal-arrest, en dan met name het eerste toezichtscriterium. Er is sprake van een gezagsstructuur indien de concessieverlenende overheidsinstantie op de concessiehouder toezicht uitoefent zoals op haar eigen diensten én deze concessiehouder bovendien het merendeel van zijn werkzaamheden verricht ten behoeve van de instantie die hem beheerst. Aan dit laatste criterium komt het Hof niet toe. Net als bij de arresten Stadt Halle en Coname struikelt de inbestedingsconstructie in het arrest over de kenmerken van een (krachtige) toezichtsrelatie. Een gemeente heeft geen toezicht zoals op een eigen dienst indiend de gelieerde partij een bepaalde mate van zelfstandigheid heeft. Die zelfstandigheid kan onder meer blijken uit : a) de aard van het vennootschapsstype; b) de verruiming van een maatschappelijk doel; c) de (uiteindelijke) openstelling van ander kapitaal; d) de territoriale uitbreiding van activiteiten; e) behoorlijk ruime bevoegdheden van de Raad van bestuur, waarvan het beheer nauwelijks wordt gecontroleerd door de gemeente.
HvJ EG 21 juli 2005, zaak C-231/03, Coname
In dit arrest oordeelt het Hof dat het rechtstreeks toewijzen van een concessie door een gemeente voor het beheer van de openbare dienst (gasdistributie) aan een gelieerde vennootschap indruist tegen bepalingen uit het EG-Verdrag wanneer niet is voldaan aan de eisen van transparantie. De gemeente moet haar opdracht vóóraf publiceren zodat alle Europese gegadigden hun interesse voor de opdracht kunnen tonen, aldus het Hof.
HvJ EG 11 januari 2005, zaak C-26/03, Stadt Halle
In dit arrest wordt de Duitse gemeente Halle veroordeeld wegens het niet juist toepassen van de Europese aanbestedingsregels. Het beroep op het verlenen van een zogenaamde ‘in-house’ opdracht, gaat volgens het Europese Hof van Justitie (HvJ EG) niet op. Het gaat in dit arrest onder meer over de uitleg van het toezicht-criterium. De gemeente Halle bezit weliswaar 75% van de aandelen van de organisatie aan wie zij de opdracht gaf, maar dit betekent nog niet dat zij er toezicht op uitoefent zoals op de eigen gemeente. Het enkele feit dat een private partij ook aandelen van een bedrijf in handen heeft (ook al is het maar een deelneming van een particuliere onderneming in het kapitaal van 25% van een vennootschap waarin ook de gemeente deelneemt), sluit de mogelijkheid van een ‘in house’ opdracht al bij voorbaat uit, zo luidt de uitspraak van het Europese Hof van Justitie. In een dergelijk geval heeft de gemeente geen toezicht op die vennootschap zoals op een eigen dienst.
HvJ EG 18 november 1999, zaak C-107/98, Teckal
In dit arrest formuleerde het Hof twee hoofdcriteria voor quasi-inbesteding, namelijk het toezicht- en het merendeel-criterium.
Er is sprake van het verlenen van een 'in house' opdracht indien een aanbestedende dienst binnen zijn eigen gezagsstructuur een opdracht verstrekt. Er is sprake van quasi- inbesteden indien 1) de decentrale overheid toezicht op een gelieerde instelling uitoefent alsof het een eigen dienst betreft alsmede 2) de gelieerde instelling het merendeel van zijn werkzaamheden verricht ten behoeve van een decentrale overheid.
|
|
|
|
|
Lees verder