De Europese Raad, in maart 2000 bijeen in Lissabon, besloot tot het opstellen van een nieuwe strategische doelstelling voor de Europese Unie. Deze zogenoemde ‘Lissabonstrategie’ moet ertoe leiden dat de Europese Unie in 2010 de meest concurrerende en duurzame kenniseconomie ter wereld zal worden. Kennis en innovatie, duurzaamheid, hervorming van het sociale zekerheidsbeleid, een goed ondernemingsklimaat en een betere werking van de interne markt zijn daarbij de speerpunten. De belangrijkste reden voor het inzetten op verbetering van deze punten is de achterblijvende prestatie van de EU ten opzichte van andere werelddelen op gebieden als productiviteit, investeringen, onderzoek en kennisontwikkeling.
Om dit doel te verwezenlijken heeft de Europese Raad besloten tot een driesporenstrategie:
- bevordering van de overgang naar een kenniseconomie en een informatiemaatschappij voor allen;
- modernisering van het Europese model, investering in mensen en bevordering van solidariteit;
- het handhaven van een gezond economisch perspectief en gunstige vooruitzichten voor groei.
De Europese Raad van Göteborg in juni 2001 voegde aan de Lissabonstrategie een milieudoelstelling toe.

Sinds de bijeenkomst in Lissabon bespreekt de Europese Raad tijdens iedere Voorjaarstop, in maart, de voortgang van de Lissabonstrategie. In 2004 is besloten om een tussentijdse evaluatie van de Lissabonstrategie te houden ter voorbereiding op de Voorjaarstop in maart 2005, onder leiding van voormalig minister-president Kok. Dit ‘Kok-rapport’ concludeerde dat er weinig vooruitgang was geboekt in de eerste vijf jaren van de strategie en deed de aanbeveling om de Lissabonagenda toe te spitsen op groei en werkgelegenheid. Dit heeft ertoe geleid dat de Unie de strategie in maart 2005 tijdens de Europese Voorjaarstop heeft herzien, en een ‘herstart’ heeft gegeven, gericht op meer groei en banen. Speerpunten hierbij zijn onder meer: de EU aantrekkelijk maken voor investeerders en werknemers door verdere ontwikkeling van de interne markt, verbetering van Europese en nationale regelgeving, verbetering van de Europese infrastructuur, het stimuleren van kennis en innovatie door investeringen in onderzoek en ontwikkeling en het gebruik van ICT-middelen in publieke diensten.