Momenteel ontbreekt in Nederland een nationaal wettelijk verankerd aanbestedingskader. Decentrale overheden zijn daarom bij nationale opdrachten (opdrachten die niet vallen onder het Europese richtlijnregime) vooral gebonden aan hun eigen inkoop- en aanbestedingsbeleid, de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en de interpretatie van de Europese richtlijnen door de Europese Commissie en het Europese Hof van Justitie. Mede naar aanleiding van de aanbevelingen van de Parlementaire Enquête Bouwnijverheid in december 2002 is aangegeven dat een nationaal, coherent en uniform juridisch aanbestedingskader in Nederland gewenst is. Het Ministerie van Economische zaken (EZ) werd daarom aangewezen om een nieuwe Nederlandse Aanbestedingswet te ontwikkelen die -samen met onderliggende regelgeving (AMVB's)- in 2009 in werking hadden moeten treden. In 2006 is het concept-wetsvoorstel voor een Aanbestedingswet aan de Tweede Kamer aangeboden en op 20 september 2006 door de Tweede Kamer aangenomen. Op 8 juli 2008 heeft de Eerste Kamer echter het wetsvoorstel voor een nieuwe Aanbestedingswet verworpen.

Het Ministerie van EZ heeft daarna een nieuw wetsvoorstel voorbereid. De Ministerraad heeft medio november 2009 ingestemd met het toezenden van het wetsvoorstel naar de Raad van State. Begin juli 2010 is het wetsvoorstel Aanbestedingswet (2.0), inclusief Memorie van Toelichting en advies van de Raad van State/ nader rapport openbaar geworden na toezending ervan aan de Tweede kamer (kamerstuk nummer 32440). De stukken zijn in te zien via onderstaande link naar Wet- en regelgeving.

Inhoud wetsvoorstel
Het huidige wetsvoorstel beoogt regelgeving op het gebied van aanbesteden - dat wil zeggen regelgeving op het gebied van het aanbesteden van zowel overheidsopdrachten die onder, als boven de Europese drempelwaarden uitkomen - verder te stroomlijnen. Het bevat onder meer voorstellen met betrekking tot proportionaliteit (bijvoorbeeld de eisen die aan opdrachten worden gesteld moeten in redelijke verhouding staan tot de opdracht), uniformiteit (het gebruik van dezelfde formulieren) en te maken afspraken tussen aanbestedende diensten en het bedrijfsleven over procedures onder de Europese aanbestedingsdrempels.

Gevolgen voor Bao en Bass
Het huidige voorstel is een hernieuwde, toegankelijkere implementatie van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Op termijn zal de Aanbestedingswet het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao) en het Besluit aanbestedingen speciale sectoren (Bass) gaan vervangen. Vanzelfsprekend moet het wetsvoorstel daarvoor eerst nog worden goedgekeurd door de leden van de Staten-Generaal. Het wetsvoorstel bevat een overgangsvoorziening voor aanbestedingen waarop de Europese aanbestedingsrichtlijnen van toepassing zijn.

Nota van wijziging begin 2011?
Minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) heeft tijdens de behandeling van zijn begroting in de Tweede Kamer eind november 2010 aangegeven dat het wetsvoorstel voor een nieuwe Aanbestedingswet niet ver genoeg gaat. Hij wil verdere aanscherping van het voorstel dat ondernemers tegemoet zal komen. Met het wetsvoorstel voor een nieuwe Aanbestedingswet wenst het Ministerie te komen tot een uniform en coherent aanbestedingskader in Nederland. 

De minister wil de door zijn voorganger van der Hoeven voorgestelde Aanbestedingswet op een aantal punten aanscherpen. Hij gaf aan voor 1 januari met een Nota van wijziging te komen. Verhagen gaf aan ‘dat het duidelijk moet zijn dat de overheid juist bij aanbestedingen aan de kant van de ondernemers staat.’

In het huidige wetsvoorstel is proportionaliteit al opgenomen als uitgangspunt voor aanbestedingen (ook bij opdrachten onder de Europese drempelwaarden). Dat uitgangspunt is verder niet uitgewerkt in het wetsvoorstel. De markt vreest dat hierdoor exorbitante eisen aan bijvoorbeeld de omzet van bedrijven gesteld blijven worden, waardoor kleine ondernemingen alsnog buiten de boot vallen bij de verwerving van overheidsopdrachten.

Waar van der Hoeven wilde aansluiten op wat momenteel al in algemene maatregelen van bestuur is geregeld en nog kan worden geregeld in aanvullend beleid, geeft Verhagen aan met striktere regels te komen. De Kamer reageerde hier positief op. De wens is om het MKB meer aan de bak te laten komen bij de overheid.

De Nota van wijziging is eind maart 2011 verschenen en in te zien via onderstaande link naar het tabblad wet- en regelgeving (aanbestedingswet) onder dit dossier aanbestedingen.

Bron:
Staatscourant, nr. 48, 1 december 2010 ‘Voorstel voor Aanbestedingswet op de schop voor kleine bedrijven’. Zie ook sconline

Zie voor meer informatie ook Info & service (kopje Aanbestedingswet) en Wet- en regelgeving.