Wat is staatssteun
Staatssteun is dichter bij dan de meeste decentrale overheden denken. Financiële transacties van decentrale overheden met ondernemingen bevatten al snel staatssteunelementen.

Breed begrip
Het begrip staatssteun dient breed te worden opgevat. De vorm, de reden en het doel van de toegekende steun zijn niet van primair belang; de uitwerking daarvan op de concurrentie is vaak bepalend.

Rekening houden met staatssteunregels
Niet alleen bij het verstrekken van subsidie aan ondernemingen is sprake van staatssteun. Decentrale overheden moeten ook rekening houden met staatssteunregels bij:

- Revolving funds (zoals garanties en leningen);
- Verlichting van financiële lasten voor specifieke bedrijven;
- Door overheden uitgevoerde werkzaamheden (zoals het bouwen van infrastructurele voorzieningen, waarvan het openbare belang onduidelijk is);
- Verkoop en verhuur van grond of gebouwen;
- Het verlenen van een opstalrecht of erfpacht.

Staatssteuncriteria
Staatssteun die tussenstaatse handel beïnvloedt, is in principe verboden. Om te beoordelen of er sprake is van staatssteun, worden de volgende criteria gehanteerd (art. 107 lid 1 VWEU):

- Er is sprake van staatsmiddelen die aan een onderneming worden verleend. Een onderneming is een entiteit die economische activiteiten verricht;
- Deze staatsmiddelen verschaffen een economisch voordeel dat niet via normale commerciële weg zou zijn verkregen (non-marktconformiteit);
- De maatregel is selectief: het geldt voor één of enkele ondernemingen, een specifieke sector/regio;
- De maatregel vervalst de mededinging (in potentie) en (dreigt te) leiden tot een ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer in Europa.

Deze criteria zijn cumulatief. Er moet dus aan alle punten worden voldaan, anders is er geen sprake van staatssteun.

Het is moeilijk vast te stellen of er aan het laatste punt wordt voldaan. De Commissie oordeelt vaak al snel dat aan dit criterium is voldaan. Bij het voldoen aan de eerste drie criteria moet er overgegaan worden tot melding aan de Commissie, tenzij er sprake is van een activiteit met puur lokaal bereik.

Toch zijn er veel uitzonderingen, waardoor staatsteun wel wordt goedgekeurd.

Twijfel? Stel een vraag!
Heeft u vragen naar aanleiding van bovenstaand artikel? Dan kunt u als decentrale overheid contact opnemen met de helpdesk van Europa decentraal.