In beginsel is staatssteun die de tussenstaatse handel beïnvloedt, verboden. Echter, om abnormale verschillen in de economische ontwikkeling binnen en tussen de lidstaten te verkleinen en onvolkomenheden van de vrije marktwerking te compenseren, zijn bepaalde steunmaatregelen geoorloofd.
De Commissie heeft
vrijstellingsverordeningen goedgekeurd waardoor onder andere de volgende maatregelen vrij zijn van de aanmeldingsplicht:
-
de-minimissteun
- steun ten behoeve van kleine en middelgrote ondernemingen (MKB)
- steun voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie
- steun voor milieubescherming
- opleidingssteun
- werkgelegenheidssteun
- regionale investeringssteun
- steun in de vorm van risicokapitaal
- steun voor het MKB in de sector landbouw en visserij
Zie hierover
deze pagina.
De overige steunmaatregelen dienen te worden aangemeld bij de Commissie. Zij kan haar goedkeuring verlenen op basis van een aantal vrijstellingen zoals mogelijk gemaakt door
artikel 107, lid 2 en 3 van het VWEU. Daarnaast heeft de Commissie beleidsvoorschriften en regels ontworpen voor een aantal andere horizontale maatregelen. Onder horizontale maatregelen wordt steun verstaan die ingezet wordt om problemen op te lossen die zich in elke sector van de economie en in elke regio voor kunnen doen. Voorbeelden hiervan zijn steun aan onderzoeksactiviteiten, steun aan het MKB en milieusteun. Ook voor regionale steun is aparte regelgeving ontwikkeld. Voor maatregelen die gericht zijn op specifieke sectoren van de economie (o.a. vervoer, landbouw, openbare omroepen) bestaan sectorspecifieke regelingen en richtsnoeren. Als een decentrale overheid een voorgenomen steunmaatregel aanpast aan in deze richtsnoeren of (kader)regelingen opgenomen voorwaarden, kan deze, na het verkrijgen van een goedkeuring door de Commissie, worden uitgevoerd.
Om concurrentievervalsing door staatssteun te beperken, tracht de Commissie in haar staatssteunbeleid van de afgelopen jaren de horizontale steunmaatregelen te stimuleren ten koste van sectorale regelingen en andere meer marktverstorende vormen van overheidsinterventies zoals reddingssteun aan noodlijdende ondernemingen. Uit dat oogpunt kunnen decentrale overheden hun staatssteunbeleid bij voorkeur aan de voorschriften voor horizontale steunmaatregelen (voor het MKB, onderzoek, innovatie, milieu en dergelijke) aanpassen. Bepaalde steunmaatregelen, bijvoorbeeld voor vervoer, landbouw of regionale omroepen, die onder provinciale bevoegdheden vallen, zijn gebonden aan sectorspecifieke staatssteunregels. Waterschappen zullen vaker, maar niet uitsluitend, met de regels voor milieusteun te maken hebben. Zie
dit factsheet.