De Dienstenrichtlijn heeft gevolgen voor de prijs die gevraagd mag worden voor het verstrekken van een vergunning (de leges). Overheden mogen niet langer niet onrendabele activiteiten subsidiëren met winst uit rendabele activiteiten. Dit wordt kruissubsidiëring genoemd. Dit verbod kent wel uitzonderingen.

Wat zijn leges?
Leges zijn de prijzen die door een dienstverlener worden betaald voor het aanvragen en verstrekken van een vergunning.

Wat is kruissubsidiëring?
Bij kruissubsidiëring worden onrendabele activiteiten gesubsidieerd met winst uit rendabele activiteiten. Kruissubsidiëring komt voor in drie vormen:

1          Binnen groepen legesfeiten (bijvoorbeeld tussen legestarieven voor lichte bouwvergunningen en reguliere bouwvergunningen).
2          Binnen groepen legesfeiten binnen de legesverordening (bijvoorbeeld tussen diensten in het kader van de burgerlijke stand en bouwgerelateerde diensten).
3          D.m.v. het aanvullen van tekorten van legesheffende organisatieonderdelen vanuit andere financieringsbronnen, zoals de algemene uitkering of belastingen).

Verbod op kruissubsidiëring
Art. 13 lid 2 Dienstenrichtlijn bepaalt dat kosten voor vergunningaanvragers redelijk moeten zijn. Ze moeten evenredig zijn met de vergunningsprocedures in kwestie en mogen deze kosten niet overschrijden. De Dienstenrichtlijn heeft dus gevolgen voor de beoordeling van de kostendekkendheid bij vergunningverlening aan dienstverleners.

De Dienstenrichtlijn verbiedt kruissubsidiëring tussen clusters van diensten die niet sterk met elkaar samenhangen. Dit is al het geval als ten minste één cluster wel onder de werksfeer van de richtlijn valt.

Uitzonderingen op het verbod
Kruissubsidiëring is toegestaan bij diensten die niet onder de werksfeer van de richtlijn vallen. Daarnaast is kruissubsidiëring toegestaan onder sterk samenhangende vergunningstelsels die wel onder de Dienstenrichtlijn vallen. De VNG heeft de desbetreffende diensten in haar model-legesverordening in een afzonderlijke titel opgenomen, te weten titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese Dienstenrichtlijn. Deze titel bevat zeven hoofdstukken: horeca, organiseren evenementen of markten, prostitutiebedrijven, splitsingsvergunning woonruimte, leefmilieuverordening, brandbeveiligingsverordening, en een restcategorie.

Provincies hebben in de toelichting op de model-legestarieventabel bij diensten vallend onder de Dienstenrichtlijn vermeld dat de Europese Dienstenrichtlijn van toepassing is, zodat kruissubsidiëring met andere hoofdstukken voorkomen kan worden.

Ook waterschappen kennen regelingen waarbij rekening moet worden gehouden met de beperkte mogelijkheden om kruissubsidiëring toe te passen.

Meer informatie:
-Handreiking kostentoerekening leges en tarieven, versie 2010, geschreven in opdracht van het Ministerie van BZK. In paragraaf 7.3 (Kruissubsidiëring, p. 74) van deze handreiking wordt kort ingegaan op de gevolgen van de Dienstenrichtlijn en de Wabo voor de mogelijkheden om aan kruissubsidiëring te doen. Die passage verwijst vervolgens naar de verdiepingstekst 64 op p. 217 t/m 219 inzake kruissubsidiëring.
-Notitie Dienstenrichtlijn en kostenverhaal van vergunningen (VNG)
-De wondere wereld van de gemeentefinanciën (VNG)
-De model Legesverordening 2010 van de VNG.
-De toelichting op de model legesverordening 2010 van de VNG.
-Toelichting eindversie model legesverordening 2010 van de VNG.