Grensarbeiders
Vooral gemeenten in de grensstreken kunnen met de zogenaamde grensarbeiders te maken hebben. Een grensarbeider of een grensoverschrijdende werknemer is een werknemer die werkt in een lidstaat (werkland) en woont in een andere lidstaat (woonland). Verhuist de grensoverschrijdende werknemer naar het werkland, dan wordt hij of zij een migrerende werknemer.
Grensarbeiders hebben echter geen bijzondere status binnen het EU-recht. De algemene regel is dat grensarbeiders in de lidstaat waar zij werken, recht hebben op dezelfde sociale voordelen als migrerende werknemers. Zie verder de
Mededeling van de Commissie over vrij verkeer van werknemers, p. 17-18.
Verordening 1408/71, die de sociale zekerheidspositie regelt van EU-onderdanen, geldt voor alle werknemers. Op basis hiervan hebben grensarbeiders recht op een werkloosheidsuitkering in het woonland en wat gezondheidszorg betreft, mogen ze van één van beide stelsels gebruik maken. De gezinsleden van de grensarbeiders vallen alleen onder het gezondheidszorgstelsel van het land waar ze wonen, en gepensioneerde grensarbeiders vallen niet meer onder het land waar ze gewerkt hebben, maar het land waar ze wonen. De praktische modaliteiten van grensarbeid zijn onder andere uitgewerkt in de
Gids voor de mobiele Europese werknemer.
De huidige verordening zal echter op termijn worden vervangen door een nieuwe, die naar verwachting per 1 maart 2010 in werking treedt. De nieuwe verordening heeft gevolgen voor uitzonderingen op de bepaling dat een werknemer verzekerd is in het werkland. Met de nieuwe verordening dient de werknemer minimaal 25% van de tijd in het woonland te werken om verzekerd te zijn in het woonland, in plaats van één dag per maand zoals nu het geval is.
