Voor decentrale overheden is binnen het programma Europa voor de burger de Actie 1 (Actieve burgers voor Europa) het meest relevant. Deze actie is specifiek gericht op activiteiten waarbij burgers worden betrokken. Het gaat daarbij om bijeenkomsten, uitwisselingen en debatten tussen Europese burgers uit verschillende landen. De actie is opgesplitst in twee maatregelen: stedenbanden en burgerprojecten/ondersteunende maatregelen.
Maatregel 1 - Stedenbanden
Binnen deze maatregel wordt gestreefd naar het stimuleren van samenwerking tussen steden en het verbeteren van wederzijds begrip tussen burgers. Twee soorten activiteiten kunnen binnen deze maatregel worden georganiseerd: burgerbijeenkomsten en thematische netwerkactiviteiten tussen de betrokken steden.
Burgerbijeenkomsten
Burgerbijeenkomsten moeten zich richten op het vergroten van de betrokkenheid bij de Europese integratie, het versterken van vriendschappelijke banden en wederzijds begrip tussen burgers uit de betrokken steden en het stimuleren van actieve burgerparticipatie op lokaal niveau.
Thematische netwerken tussen partnersteden
Thematische netwerken tussen gemeenten over vraagstukken van gemeenschappelijk belang blijken een belangrijk middel om kennis en goede praktijken uit te wisselen. Binnen deze actie kunnen thematische conferenties en workshops worden georganiseerd, waarbij ten minste 3 steden zijn betrokken en die in het kader van stedenbanden zijn opgezet.
Maatregel 2 - Burgerprojecten en ondersteunende maatregelen
In het kader van deze maatregel wordt steun verleend aan transnationale en sectoroverschrijdende projecten waarbij de burger een directe rol speelt.
Burgerprojecten
Bij deze projecten worden burgers met verschillende achtergronden betrokken om samen te werken en in debat te treden over gemeenschappelijke Europese thema’s op zowel lokaal als Europees niveau. Innovatieve methoden worden toegepast om de participatie van burgers mogelijk te maken.
Ondersteunende maatregelen
Ondersteunende maatregelen hebben tot doel de projecten die onder deze actie vallen, te ontwikkelen en de kwaliteit ervan te verbeteren, bijvoorbeeld door het uitwisselen van ‘best practices’, het bundelen van ervaringen van belanghebbenden en de ontwikkeling van nieuwe ervaringen van belanghebbenden en de ontwikkeling van nieuwe vaardigheden. De maatregelen dienen gericht te zijn op stedenbanden of burgerprojecten en moeten worden uitgevoerd door deskundigen die expertise op het gebied bezitten en doeltreffende hulpmiddelen hanteren om de kwaliteit van de projecten te verbeteren.