Notificeren

Wat is notificeren?
De Dienstenrichtlijn verplicht de lidstaten, en daarmee ook de decentrale overheden, om alle nieuwe en/of gewijzigde regelgeving die onder de reikwijdte van de Dienstenrichtlijn valt en aan bepaalde eisen voldoet, te melden bij de Europese Commissie.

Waarom notificeren?
Het doel van notificeren is voorkomen dat er nieuwe belemmeringen voor vrij verkeer van diensten en de vrijheid van vestiging worden ingevoerd, die niet voldoen aan de vereisten van de Dienstenrichtlijn.

Welke bepalingen moeten genotificeerd worden?
Alleen eisen die zijn opgenomen in art. 15 en 16 van de Dienstenrichtlijn moeten worden genotificeerd. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen permanente vestiging en tijdelijke dienstverlening.

1          Permanente vestiging
Nieuwe en gewijzigde regelgeving moet worden genotificeerd wanneer:
- de regelgeving betrekking heeft op een gevestigde dienstverlener (regime van de vrijheid van vestiging) én
- eisen bevat als genoemd in art. 15 lid 2 Dienstenrichtlijn (de aan evaluatie onderworpen eisen).

Bij notificatie moet worden aangegeven waarom deze eisen aan de dienstverlener worden gesteld en hoe deze gerechtvaardigd kunnen worden. Voor deze notificaties vult u formulier A in.

Binnen drie maanden na de datum van ontvangst van de kennisgeving (notificatie) onderzoekt de Europese Commissie of deze nieuwe eisen verenigbaar zijn met het gemeenschapsrecht. Indien de Commissie tot het oordeel komt dat dit niet het geval is, stelt zij een beschikking vast waarin de betrokken lidstaat wordt verzocht van vaststelling van de eisen af te zien of deze in te trekken (artikel 15, zevende lid, van de Dienstenrichtlijn).

2          Tijdelijke dienstverlening
Nieuwe en gewijzigde regelgeving moet worden genotificeerd als:

- Eisen of vergunningsstelsels betrekking hebben op de toegang tot en uitoefening van een dienstenactiviteit door dienstverleners (de tijdelijke dienstverleners, het regime van het vrij verrichten van diensten) én
- Eisen bevat als genoemd in art. 16 Dienstenrichtlijn.

Bij notificatie moet worden aangegeven waarom deze eisen aan de dienstverlener worden gesteld en hoe deze gerechtvaardigd kunnen worden. Voor deze notificaties vult u formulier B in.

De Europese Commissie deelt de toegestuurde eisen aan de andere lidstaten mede. Die mededeling belet de decentrale overheden niet de betrokken bepalingen vast te stellen. De Europese Commissie verstrekt daarna op jaarbasis analyses en richtsnoeren inzake de toepassing van deze bepalingen in het kader van de Dienstenrichtlijn (artikel 39, vijfde lid, van de Dienstenrichtlijn).

De Europese Commissie deelt de toegestuurde eisen aan de andere lidstaten mede. Dit belet de lidstaten niet de betrokken bepalingen vast te stellen. De Europese Commissie verstrekt daarna jaarlijks analyses en richtsnoeren over de toepassing van deze bepalingen, in het kader van art. 39 lid 5 Dienstenrichtlijn.

3          Gemeenschappelijke regelingen
Decentrale overheden zijn zelf verantwoordelijk voor een goede uitwerking en uitvoering van de Europese regels (art. 4 lid 3 VEU). Dit geldt ook voor gemeenschappelijke regelingen (samenwerkingsverbanden tussen openbare lichamen zoals gemeenten, provincies en waterschappen) die vallen onder de Dienstenrichtlijn.

Decentrale overheden die deelnemen aan één of andere vorm van gemeenschappelijke regeling, moeten zélf nagaan of er sprake is van bepalingen vallend onder de reikwijdte van de Dienstenrichtlijn en of er genotificeerd moet worden. Zij hebben zelf zicht op aan welke gemeenschappelijke regelingen zij deelnemen.

Het initiatief voor het notificeren van regelgeving van gemeenschappelijke regelingen geldt ook indien de verantwoordelijkheid is overgedragen aan een ander openbaar lichaam aangezien decentrale overheden het inzicht hebben aan welke gemeenschappelijke regelingen zij deelnemen.

Te laat of niet genotificeerd
Het kan voorkomen dat een decentrale overheid nieuwe of gewijzigde regelgeving niet of te laat notificeert bij de Europese Commissie. Dit heeft geen gevolgen voor de rechtskracht ervan. De notificatieplicht is een controle achteraf en kent geen standstill-bepaling. De nieuwe of gewijzigde regelgeving kan gewoon inwerking treden.

Is de nieuwe of gewijzigde regelgeving in strijd met de Dienstenrichtlijn, dan kan de Europese Commissie een inbreukprocedure tegen Nederland instellen.

Regeling indicatieve vaststelling reikwijdte Dienstenwet
Op 18 februari is de regeling indicatieve vaststelling reikwijdte Dienstenwet in de Staatscourant gepubliceerd. Deze is op 1 maart in werking getreden. Alle vergunningstelsels en eisen van zowel het Rijk als decentrale overheden en andere openbare lichamen die in ieder geval onder de Dienstenrichtlijn vallen, zijn te vinden in de bijlage van deze regeling. De reikwijdte van de Dienstenwet is geregeld in artikel 2 lid 1 van die wet waarin verwezen wordt naar de Dienstenrichtlijn. Het tweede lid van artikel 2 Dienstenwet bepaalt dat het eerste lid in ieder geval geldt voor de eisen en vergunningstelsels die zijn opgenomen in een ministeriële regeling, dat betreft de regeling reikwijdte. In de regeling reikwijdte zijn alle screeningsresultaten die eind 2009 beschikbaar kwamen gepubliceerd. Benadrukt dient daarbij wel te worden dat de regeling niet uitputtend pretendeert te zijn.

De screeningsresultaten zoals die zijn aangeleverd vormen de basis voor deze regeling. Dit betekent dat wanneer overheden geen screeningsresultaten hebben aangeleverd ook geen vermelding in de regeling heeft plaatsgevonden. Uiteindelijk wordt de reikwijdte van de Dienstenwet bepaald door de Dienstenrichtlijn zelf. Om deze regeling actueel te houden, is het noodzakelijk dat (decentrale) overheden nieuwe, gewijzigde en ingetrokken eisen en vergunningstelsels notificeren bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en/of melden bij het Ministerie van Economische Zaken.

Speciale aandacht is er in de regeling voor ruimtelijke ordening. Zoals blijkt uit de Memorie van Toelichting bij de Dienstenwet vallen voorschriften van ruimtelijke ordening in beginsel niet onder de reikwijdte van de richtlijn. Wanneer regels in een bestemmingsplan en dergelijke echter enigerlei vorm van regulering van economische activiteiten door individuele dienstverrichters inhouden, is de Dienstenrichtlijn daarop wel van toepassing. Daarom bepaalt artikel 2 lid 1 van de regeling reikwijdte dat de Dienstenwet van toepassing is op eisen in bestemmingsplannen en dergelijke.

Handleiding notificatie
De Interdepartementale Commissie Europees Recht (ICER), heeft een Handleiding notificatie onder de Dienstrichtlijn opgesteld. Met de aparte module voor decentrale overheden kunt u gemakkelijk bepalen of al dan niet moet notificeren.