Europese Detacheringsrichtlijn
De Europese Unie heeft wetgeving ontwikkeld om een goede werkomgeving voor gedetacheerde werknemers te garanderen. Dit is de Richtlijn 96/71/EG. In een aanbeveling heeft de Europese Commissie alle overheden opgeroepen om de Europese Detacheringsrichtlijn uit 1997 beter na te leven. Daardoor moeten de arbeidsomstandigheden voor gedetacheerde werknemers flink verbeteren. In de aanbeveling van de Europese Commissie staat een reeks concrete maatregelen om de uitvoering, toepassing en handhaving van nationale wetgeving op het gebied van detachering te verbeteren. In Nederland gaat het om de Wet arbeidsvoorwaarden grensoverschrijdende arbeid (Waga) waarmee de Europese Detacheringsrichtlijn is omgezet in Nederlandse wetgeving. Decentrale overheden kunnen bij aanbestedingsopdrachten te maken krijgen met gedetacheerde werknemers uit andere EU-lidstaten.   

Uit een grondig onderzoek van de Commissie bleek in 2007 dat de lidstaten nog niet voldoende ondernemen om ongelijke behandeling van gedetacheerde werknemers uit het buitenland te voorkomen. Dit komt door een gebrek aan administratieve samenwerking, ontoereikende toegang tot relevante informatie en moeilijkheden bij de grensoverschrijdende handhaving van de wetgeving. Werknemers en werkgevers hebben behoefte aan gemakkelijk toegankelijke, accurate en relevante informatie over de arbeidsvoorwaarden voor gedetacheerde werknemers en goede ervaringen in andere lidstaten.  

Gedetacheerde werknemers in Europese context zijn werknemers die met hun werkgever meereizen of via een uitzendconstructie ingezet worden voor een grensoverschrijdende dienst. Op deze werknemers zijn de wettelijke bepalingen van het land waar ze tijdelijk werken van toepassing wat betreft arbeidsomstandigheden, zoals maximale werk- en minimale rustperioden, minimum aantal betaalde vakantiedagen, minimumlonen en gezondheid en veiligheid op het werk. De richtlijn kan uitgebreid worden tot Nederlandse cao’s. Door de Detacheringsrichtlijn moeten werkgever de werknemers uit andere EU-lidstaten gelijk behandelen als Nederlandse werknemers. De richtlijn moet voorkomen dat bijvoorbeeld Poolse werknemers in Nederland worden ingezet tegen een zeer laag loon, of dat er een wedloop ontstaat naar de laagste minimumlonen in de EU.  

Uitspraken Europees Hof van Justitie
Het Europese Hof van Justitie heeft in het afgelopen jaar meerdere malen uitspraken gedaan die de uitleg van de Detacheringsrichtlijn verduidelijken. In de meest recente zaak – Rüffert – besliste het Hof dat de Duitse deelstaat Neder-Saksen voor een overheidsopdracht niet mag eisen dat een Poolse aannemer, aan wie de opdracht was gegund, zijn Poolse personeel volgens de in Neder-Saksen geldende bouw-cao betaalt. Dit omdat deze cao alleen geldt voor overheidsopdrachten en niet voor de bouw in het algemeen, waardoor de cao geen onderdeel kan zijn van het minimum aan arbeidsvoorwaarden die zijn opgenomen in de Detacheringsrichtlijn. In de zaak-Viking werden vakbondsacties van de Finse vakbeweging tegen lage lonen op veerboten onder Estse vlag afgewezen en in de zaak Laval sprak het Hof zich uit tegen de vakbondsacties tegen lage lonen bij een aannemer uit Letland die een aanbestedingsopdracht voor de bouw van een school in Zweden had gewonnen.   

Meer informatie:
Aanbeveling Europese Commissie
Europese Detacheringsrichtlijn 
Mededeling Europese Commissie, juni 2007: 'De detachering van werknemers met het oog op het verrichten van diensten – de voordelen en het potentieel maximaliseren en de bescherming van werknemers garanderen' 
Viking-arrest
Laval-arrest
Rüffert-arrest   
Website ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over grensoverschrijdende arbeid 
Website Europese Commissie over gedetacheerde werknemers 
Dossier Europa decentraal over Werkgelegenheid en Sociaal beleid