De Europese Commissie gaat maatregelen treffen die implementatie van Europese milieuwetgeving in de lidstaten moet verbeteren. Deze plannen zijn ook van belang voor alle decentrale overheden, die te maken krijgen met het uitvoeren van de wetgeving.

De Commissie constateert een aantal veelvoorkomende problemen in de lidstaten, die de implementatie van de wetgeving bemoeilijken. Hiervoor formuleert de Commissie in een Mededeling enkele oplossingen die voor Nederlandse (decentrale) overheden interessant zijn.

Europees milieurecht: de basis van Nederlandse milieuwetgeving
Europese richtlijnen worden in Nederland omgezet in nationale wetgeving en ingebed in lokale en regionale besluitvorming. Ze worden aangevuld, gewijzigd met verordeningen, volledig herzien of samengevoegd met andere richtlijnen. Belangrijke voorbeelden hiervan zijn:

- Kaderrichtlijnen m.b.t. water- en luchtkwaliteit en afvalstoffen;
- De Vogel- en Habitatrichtlijn (ter bescherming van de biodiversiteit);
- De NEC-richtlijn over de uitstoot van vervuilende stoffen;
- De Richtlijn Omgevingslawaai.

Problemen implementatie milieuregels
De implementatie van Europese milieuwetgeving verloopt niet altijd goed. Ook al gaat het wel steeds sneller en beter. De volgende problemen worden nog te vaak geconstateerd:

- De wetgeving wordt te laat of incorrect geïmplementeerd.
- Er is te weinig kennis, alertheid en administratieve capaciteit.
- Een zwak handhavingsbeleid en bijbehorende mechanismen.
- Te weinig investeringen in de nodige infrastructuur.

Gevolg van te late of incorrecte implementatie is dat de bepalingen uit de Europese richtlijnen rechtstreekse werking hebben.

VROM-raad: ‘verlammende gevolgen’
De VROM-raad concludeerde begin 2008 dat de verlammende gevolgen van de toepassing van Europees milieurecht een samenspel is van typisch Nederlandse kenmerken:

- De koppeling van milieuregelgeving;
- Regelgeving op het gebied van ruimtelijke ordening;
- De snelheid van administratieve rechtsgang;
- De ruime toegang van burgers tot de rechter;
- De hoge milieudruk;
- De hoge bevolkingsdichtheid;
- De deltaligging van Nederland.

Op zichzelf geen unieke kenmerken in Europa, maar de schaal en de combinatie ervan wel. Dit blijkt bepalend voor de effecten van het Europees milieubeleid en –recht in Nederland.

Europese voorstellen ter verbetering
De volgende voorstellen deed de Commissie ter verbetering van de implementatie van milieurichtlijnen:

- Het verbeteren van haar eigen informatieverstrekking over wetgeving, onder andere door ‘scoreboards’;
- Betrokkenheid van de burgers en NGO’s verbeteren;
- Meer focus door de Commissie op fundamentele of systematische overtredingen van Europese regels, inclusief incorrect geïmplementeerde regels;
-Intensievere samenwerking van de Commissie met het Europees Parlement, waar sneller signalen over problemen met implementatie of naleving terecht komen.

Meer informatie

Europese Commissie, over implementatie van Europese milieuregels