Diensten van algemeen belang onderscheiden zich van ‘gewone diensten’ door de aanwezigheid van publieke belangen met betrekking tot kwaliteit, toegankelijkheid en leveringszekerheid voor grote groepen burgers.

Het begrip dienst van algemeen economisch belang (DAB) verschilt van het begrip DAEB. Onder een DAB kunnen vallen economische èn niet-economische diensten die overheden van algemeen belang beschouwen en waarvoor de overheid daarom specifieke openbare dienstverplichtingen oplegt. Dit onderscheid is van belang omdat NEDAB zijn uitgezonderd van de interne marktregels.

Niet-economische diensten van algemeen belang (NEDAB)

Of er sprake is van een DAEB of een NEDAB hangt in grote mate af van de aard en het doel van de activiteiten en de regels waaraan de activiteiten zijn onderworpen. Zo gelden typische overheidstaken als niet-economische activiteiten. Bij niet-economische diensten van algemeen belang (NEDAB) kunnen we denken aan overheidsprerogatieven, zoals bijvoorbeeld het handhaven van de openbare orde, rechtspraak en het verlenen van vergunningen.

Naast typische overheidstaken gelden activiteiten van zuiver sociale aard ook als niet-economische activiteiten. Wettelijke socialezekerheidsstelsels en openbaar onderwijs zijn hier goede voorbeelden van. 

Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB)

Diensten van algemeen economisch belang (DAEB) bevinden zich op het grensvlak tussen publieke belangen op nationaal en decentraal niveau en de regels van de interne markt. Decentrale overheden hebben volgens de Europese regelgeving en de rechtspraak van het Hof van Justitie een ruime beleidsvrijheid bij het omschrijven en laten uitvoeren van een DAEB. Deze beleidsvrijheid is echter niet onbegrensd.

Concreet betekent dit dat een decentrale overheid een onderneming mag belasten met het uitvoeren van een taak in het publiek belang voor zover de verhoudingen op de interne markt niet onevenredig verstoord worden. Bij het omschrijven en laten uitvoeren van een DAEB dient daarom rekening gehouden te worden met de mededingingsregels in brede zin: de staatssteunregels, het mededingingsrecht en de regelgeving op het gebied van aanbesteding. Daarnaast kunnen ook de vrij verkeerregels een rol spelen bij het uitvoeren van een DAEB, waarvan de Dienstenrichtlijn het meest praktische voorbeeld is.

Beleid

• DAEB en staatssteun beleid

Jurisprudentie

• DAEB en staatssteun jurisprudentie

Links

• DAEB en staatssteun links

Nieuws

• Vraag van de week: Opstapbus voor senioren uitgezonderd van de mededingingsregels?
• Moet een DAEB-besluit getoetst worden aan de gids DAEB?
• Europese Commissie publiceert bijgewerkte gids DAEB

Praktijkvragen

• Behoud cultuursector aanmerken als DAEB?
• Is financiering van schuldhulpverlening een DAB?
• Is een informatiecentrum voor natuurbeschermingseducatie een dienst van algemeen economisch belang?
• DAEB opleggen mogelijk voor aanleg breedband?
• Mag een DAEB-uitvoerder in de OV-sector een redelijke winst ontvangen?
• Kan een besluit tot compensatiesteun op basis van een DAEB-vrijstelling ook onder de aanbestedingsregels vallen?
• Gelden naast de staatssteunregels nog andere regels bij het opleggen van een DAEB?
• Geldt er voor DAEB-beheerders een omzeteis onder de DAEB-vrijstelling?
• Dierenopvang een dienst van algemeen belang?
• Ten aanzien van welke activiteiten kan een havenbedrijf met een Dienst van algemeen economisch belang worden belast?
• Huis-aan-huis inzameling kleding een DA(E)B?
• Wanneer steun aan een DAEB melden?
• Is drinkwatervoorziening door een gemeentelijk havenbedrijf een DAEB?
• Afvaldiensten diensten van algemeen belang?

Publicaties

• DAEB en staatssteun publicaties