Europees mededingingsrecht

Decentrale overheden kunnen met het Europese en nationale mededingingsrecht te maken krijgen als zij zich op de markt begeven. Dit is ook mogelijk als de overheid als onderneming handelt.

Het Europese mededingingsrecht heeft haar basis liggen in artikel 101 en 102 VWEU. Deze artikelen bevatten het kartelverbod en het misbruikverbod.

Om oneerlijke concurrentie te voorkomen, moeten decentrale overheden zich aan verschillende regels houden. Voor de overheid als onderneming zijn op 1 juli 2012 gedragsregels in werking getreden. Daarnaast gelden er regels voor kartels en misbruik van machtspositie en is er een concentratietoezicht. De Autoriteit Consument & Markt (ACM, voorheen NMa) houdt toezicht op de naleving van deze regels.

De overheid als onderneming

Als de overheid als onderneming op de markt treedt, zijn de gedragsregels Markt en Overheid van toepassing. Deze gelden naast de Europese regels voor kartelvorming, machtspositie en concentraties. De gedragsregels zijn opgenomen in de Mededingingswet.

De overheid treedt bijvoorbeeld op als onderneming als zij zelf bedrijfsafval ophaalt. Daarnaast is de overheid medeverantwoordelijk voor het gedrag van ondernemingen waarin zij met kapitaal, aandelen of via stemrecht betrokken is.

De overheid als overheid

De overheid kan zich op de markt begeven als overheid, als zij typische overheidstaken uitvoert. Een voorbeeld hiervan is het ophalen van huisafval. De mededingingsregels zijn niet van toepassing op deze taken. Wel is de ‘nuttig effectnorm’ dan van toepassing.

Nuttig effectnorm

De nuttig effectnorm is door het Hof van Justitie in haar jurisprudentie vastgelegd (Zaak 13/77 en Zaak 136/86). EU-lidstaten moeten zich onthouden van maatregelen die het nuttig effect van de op ondernemingen toepasselijke Europese mededingingsregels ongedaan kunnen maken. Decentrale overheden mogen niet meewerken aan de totstandkoming van een kartel. Ook mogen zij niet hun eigen markt-regulerende bevoegdheden overdragen aan marktpartijen op een manier waardoor die partijen een kartel kunnen vormen.

Europees mededingingsrecht

Jurisprudentie


Europees mededingingsrecht

Nederlandse standpunten


Europees mededingingsrecht

Wet- en regelgeving


Europees mededingingsrecht

Praktijk