1. Wie kan van de helpdesk gebruik maken?
- alle ambtenaren en bestuurders van gemeenten, provincies en waterschappen en samenwerkingsverbanden van gemeenten, provincies en/of waterschappen;
- alle medewerkers van de koepelorganisaties van gemeenten, provincies en waterschappen (VNG, IPO, Unie van Waterschappen);
- alle ambtenaren van de rijksoverheid en andere overheidorganen.

Als u niet tot deze groep behoort, kunt u wel gebruik maken van de informatie die Europa decentraal op de website aanbiedt.

2. Met welk soort vragen kan ik terecht bij de helpdesk?

Europa decentraal beantwoordt vragen over Europees beleid, Europese regelgeving en jurisprudentie waar medewerkers van gemeenten, provincies en waterschappen in de praktijk mee te maken krijgen.

3. Wat kunt u verwachten van het antwoord?
Het antwoord bevat:
- informatie over de actuele stand van zaken m.b.t. Europees beleid, Europese regelgeving en jurisprudentie;
- informatie over aankomend Europees beleid, Europese regelgeving en jurisprudentie;
- uitleg over Europees beleid, Europese regelgeving en jurisprudentie.

Indien van toepassing en beschikbaar treft u ook de volgende informatie aan:
- praktijkvoorbeelden;
- contactgegevens van 'lotgenoten' of andere betrokkenen;
- achtergrondinformatie.

4. Welke antwoorden krijgt u niet van Europa decentraal?
- Europa decentraal geeft u geen op maat gesneden juridisch advies, maar verschaft uitleg over Europese aangelegenheden. Voor een op maat gesneden juridisch advies kunt u terecht bij bijvoorbeeld advocatenkantoren en adviesbureaus;
- Europa decentraal beslist niet voor u wat u als gemeente, provincie of waterschap in een concreet geval moet doen of besluiten;
- Europa decentraal neemt geen standpunten in over voorgenomen of vastgesteld beleid, regelgeving of jurisprudentie;
- Europa decentraal behartigt geen belangen van decentrale overheden in Brussel.

5. Welke procedure volgt Europa decentraal als u een vraag hebt gesteld?
- Europa decentraal stuurt u een ontvangstbevestiging.
- Europa decentraal beantwoordt uw vraag binnen 5 werkdagen.
- Europa decentraal vraagt u om feedback te leveren op het antwoord.
- Europa decentraal registreert uw vraag in een database, die alleen voor medewerkers van Europa decentraal toegankelijk is. Eventuele openbaarmaking van de gegevens gebeurt anoniem, of Europa decentraal vraagt u om toestemming.
X
Staatssteun

Eén van de belangrijkste onderdelen van het mededingingsbeleid binnen de EU is controle op overheidssteun aan ondernemingen. Het scheppen van gelijke concurrentievoorwaarden op de gemeenschappelijke markt is een doel van Europese wet- en regelgeving. Concurrentievervalsende maatregelen van de overheid voor ondernemingen zijn niet toegestaan.

Artikelen 107 t/m 109 VWEU

De staatssteunregels vloeien voort uit art. 107, 108 en 109 VWEU. Deze ziet toe hoe op steun die niet marktconforme voordelen verschaffen aan bepaalde (groepen) ondernemingen. Steunmaatregelen mogen de mededinging en het handelsverkeer op de Europese markt niet (dreigen te) vervalsen. De Europese Commissie controleert en keurt al dan niet deze staatssteun goed. Voorgenomen staatssteunmaatregelen moeten altijd bij de Commissie worden gemeld.

Staatssteunverbod

Staatssteun is in principe verboden, omdat deze vaak de concurrentie vervalst. Dit staatssteunverbod kent vele uitzonderingen, die in het VWEU vermeld staan.  Bij steunverlening moeten de bepalingen uit de VWEU in acht worden genomen. De uitzonderingen zijn verwerkt in vrijstellingsverordeningen, kaderregelingen, richtsnoeren en mededelingen.

Beleidsterreinen

Veelvoorkomende beleidsterreinen waar decentrale overheden met staatssteun te maken krijgen zijn:

- Gebiedsontwikkeling;
- Werkgelegenheid;
- Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie (O&O&I);
- Milieu en duurzaamheid;
- Vervoer;
- Landbouw;
- Cultuur.

Decentrale overheden vallen direct onder de staatssteunregels. Zij zijn verantwoordelijk voor de naleving en een correcte toepassing ervan. Het verlenen van steunmaatregelen moet ter kennisgeving of goedkeuring gemeld worden bij de Europese Commissie. Zij heeft de exclusieve bevoegdheid om steunmaatregelen te beoordelen.

Risico’s

Worden staatssteunregels niet nageleefd, dan kan dit leiden tot een onderzoek van de Commissie. Als hieruit blijkt dat dit inderdaad het geval is, kunnen rechtszaken, nietigverklaringen, terugvorderingen en/of boetes het gevolg zijn. Bij het verlenen van onrechtmatige steun kunnen decentrale overheden problemen ondervinden bij de accountantscontrole.

Staatssteunverbod met uitzonderingen

Staatssteun die tussenstaatse handel beïnvloedt, is in principe verboden. Toch kent het staatssteunverbod uit art. 107 lid 1 VWEU vele uitzonderingen. Als een decentrale overheid bepaalde beleidsprioriteiten wil steunen, is het vaker toegestaan dan verboden. De uitzonderingen zijn uitgewerkt in het VWEU, in vrijstellingsverordeningen, kaderregelingen, richtsnoeren en mededelingen.

Praktijkvragen staatssteun

In dit dossier kunt u ook een overzicht vinden van de praktijkvragen op het gebied van staatssteun.