Diensten van algemeen belang

Diensten van algemeen (economisch) belang zijn (economische) diensten die een publiek belang dienen. Hierbij valt onder andere te denken aan onrendabele openbaarvervoersdiensten, sociale verzekeringsdiensten, publieke omroepdiensten, enzovoort. Overheidsoptreden bij de uitvoering van deze diensten is noodzakelijk omdat deze diensten anders niet (vanzelf) door de markt naar maatschappelijk aanvaardbare voorwaarden worden verricht of door de markt zelf worden opgepakt. Er is in die zin sprake van enige vorm van marktfalen.

Decentrale overheden

Deze ‘maatschappelijk aanvaardbare voorwaarden’ betreffen (een combinatie van) de kwaliteit, veiligheid, betaalbaarheid, gelijke behandeling of algemene toegang van grote groepen burgers tot deze diensten. In de praktijk moeten decentrale overheden er dus voor zorgen dat deze diensten een bepaalde kwaliteit hebben en tegen aanvaardbare voorwaarden en tarieven voor het publiek beschikbaar zijn. Voor decentrale overheden is het daarom van belang goed op de hoogte te zijn van de relevante Europese wet- en regelgeving op het gebied van DAEB. In dit dossier vindt u uitgebreide informatie over dit onderwerp.

Meer informatie:

Nieuws

Europese Commissie maakt DAEB-rapportage lidstaten openbaar

Afgelopen vrijdag heeft de Europese Commissie gegevens van lidstaten op haar website gepubliceerd over compensatie die in de periode 2012-2014 door overheden aan ondernemingen is verleend voor het verrichten van Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB). De Commissie wil zo steun ten behoeve van DAEB’s inzichtelijker te maken. Dat was een van de doelen van de modernisering van de staatssteunregels (State Aid Modernisation, SAM).
Lees het volledige bericht

Veel veranderingen door herziene woningwet

De Eerste Kamer heeft onlangs groen licht gegeven voor de herziening van de Woningwet, waardoor deze per 1 juli 2015 van kracht wordt. Om meer duidelijkheid te verschaffen verschijnt er binnenkort een tweeluik in de ‘Europese Ster’ over respectievelijk staatssteun en aanbestedingen in relatie tot deze herziene Woningwet.
Lees het volledige bericht

Nieuwe DAEB-handreiking biedt overheden praktische ondersteuning

Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB) bieden decentrale overheden een goede mogelijkheid om allerlei diensten die in het publiek belang worden geacht ‘staatssteunproof’ aan te bieden. De DAEB-regels zijn echter omvangrijk en complex. Ter ondersteuning heeft Europa decentraal in opdracht van het ministerie van BZK een digitale handreiking geschreven die vandaag is gepubliceerd. De handreiking is onder meer bedoeld voor beleidsambtenaren, bestuurders en juridisch medewerkers bij decentrale overheden en andere publieke instellingen.
Lees het volledige bericht

Commissie onderzoekt Franse steun aan openbaar vervoersbedrijven

Decentrale overheden kunnen bedrijven steunen zonder dat er sprake is van verboden staatssteun door een dienst als Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB) aan te wijzen. Daarbij is het wel belangrijk rekening te houden met de daarbij geldende voorwaarden. Dit wordt geïllustreerd door het formele onderzoek dat de Europese Commissie is gestart naar Franse steun aan openbaar vervoersbedrijven.

Lees het volledige bericht

EUrrest september 2013

Compensatie aan bouwbedrijven die verplicht zijn sociale woningbouw te realiseren is geen verboden staatssteun zolang de verrichte activiteiten onder diensten van algemeen economisch belang (DAEB) vallen. Dit is een van de conclusies die getrokken kan worden uit de gevoegde zaken C-197/11 en C-203/11 – Eric Libert e.a. tegen Vlaamse Regering.

Lees het volledige bericht

Praktijkvragen

Is de verplaatsing van een landbouwbedrijf voor de ontwikkeling van natuur in het algemeen belang?
Onze provincie wil bijdragen aan de ontwikkeling van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Hiertoe wil de provincie een landbouwbedrijf steun verlenen om naar een nieuwe locatie te verhuizen zodat de huidige locatie in de EHS kan worden opgenomen. Onze vraag is of de versterking van de EHS een algemeen belang oplevert in de zin van artikel 16 van de Landbouw Groepsvrijstellingsverordening (LGVV)?

Bekijk het antwoord

Voor welke periode kan een DAEB worden toegewezen?
Onze gemeente wil onder toepassing van het Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB) Vrijstellingsbesluit steun verlenen aan een zorgcentrum voor mensen met een geestelijke beperking. Aangezien de gemeente continuïteit van zorg erg belangrijk vindt, willen wij graag dat de betrokken onderneming de DAEB voor langere tijd gaat uitvoeren. In dat kader vragen wij ons af of er bepalingen zijn voor wat betreft de periode waarvoor een onderneming met de uitvoering van een DAEB kan worden belast.

Bekijk het antwoord

Kan de provincie steun voor natuurbeheer inrichten als compensatie voor de uitvoering van een DAEB?
Onze provincie wil een organisatie die zich inzet voor natuurbeheer een subsidie geven om een bepaald stuk natuur te onderhouden en te beschermen. Hoe moeten wij een dergelijke subsidie inrichten om ervoor te zorgen dat deze in overeenstemming is met de Europese staatssteunregels? Kunnen wij de subsidie aanmerken als een compensatie voor de uitvoering van een dienst van algemeen economisch belang (DAEB)?

Bekijk het antwoord

Financiering jeugdzorginstellingen via DAEB mogelijk?
Veel gemeenten kiezen ervoor om jeugdzorg in te kopen en een aanbesteding te starten. Onze gemeente overweegt echter om de dienstverlening op het terrein van jeugdzorg niet als opdrachtgever in te gaan kopen, maar om de bestaande jeugdinstellingen in onze gemeente te financieren. Dit willen we doen door ze te compenseren voor het verrichten van diensten in het algemeen (economisch) belang (DA(E)B). Is dat mogelijk?

Bekijk het antwoord

Welke mogelijkheden bieden DAEB om steun ‘staatssteunproof’ in te richten?
In onze gemeente zijn we ons aan het oriënteren op de mogelijkheden om steunmaatregelen ‘staatssteunproof’ in te richten. Zo kijken we onder andere naar de mogelijkheden om bepaalde vormen van steun in te richten als zogenaamde compensatie voor de verrichting van een dienst van algemeen economisch belang. In dit kader zijn wij vele verschillende afkortingen tegengekomen: DAB, DAEB, NEDAB en SDAB. Kunnen jullie uitleggen waar deze begrippen voor staan en in hoeverre we daarbij rekening moeten houden met de Europese staatssteunregels?

Bekijk het antwoord

Hoe dienen decentrale overheden een DAEB aan een onderneming toe te wijzen?
Onze gemeente wil een subsidie verstrekken aan een onderneming die diensten verleent om de sociale integratie van mensen met een handicap te bevorderen. Wij willen deze subsidie inrichten als compensatie voor de verrichting van een dienst van algemeen economisch belang (DAEB).
Volgens Europese wet- en regelgeving moeten wij dan onder meer de onderneming via een zogenoemd toewijzingsbesluit met de betreffende DAEB belasten. Wat houdt dit precies in? En welke gegevens dienen wij in dit toewijzingsbesluit op te nemen?

Bekijk het antwoord

Kan steun aan kleinschalige zorginstellingen als DAEB gekwalificeerd worden?
Onze gemeente wil een kleinschalige zorgformule voor mensen met een verstandelijke handicap financieel ondersteunen. De zorginstelling wordt geleid door een echtpaar en biedt de bewoners naast zorg ook rust, veiligheid en continuïteit. Kan deze financiering ongeoorloofde staatssteun opleveren? Zo ja, kan de constructie staatssteunproof worden ingericht door de steun aan te merken als compensatie voor de uitoefening van een dienst van algemeen economisch belang (DAEB)?

Bekijk het antwoord

Moeten wij een DAEB-besluit toetsen aan de Gids DAEB?
Onze provincie wil een DAEB aanwijzen volgens het DAEB-vrijstellingsbesluit. Moeten wij ons DAEB-aanwijzingsbesluit toetsen aan de recent verschenen gids van de Europese Commissie over de toepassing van DAEB?

Bekijk het antwoord

Publicaties