Milieu en klimaat

Op bijna alle subterreinen van milieu heeft Europa beleid en regelgeving opgesteld waaraan decentrale zich moeten houden. Deze wetgeving bestaat vaak uit richtlijnen die geïmplementeerd zijn in nationale wetgeving.

Rol gemeenten, provincies en waterschappen

Gemeenten, provincies en waterschappen hebben een grote rol in de praktische uitwerking van Europees beleid. Zij ontwikkelen namelijk op basis hiervan beleidskaders, geven vergunningen uit en zien toe op de handhaving. Ook kunnen zij subsidies inzetten als sturingsinstrument. In sommige gevallen is dit in de vorm van staatssteun. Het is dus belangrijk dat gemeenten, provincies en waterschappen goed op de hoogte zijn van Europese regels.

Bevoegdheid EU

Op basis van art. 190, 191 en 192 VWEU kan de EU op alle terreinen optreden waar milieubeschadiging voorkomt. Hierdoor is de Europese milieuregelgeving inmiddels omvangrijk en ingrijpend. De bevoegdheid van de EU wordt begrensd door het subsidiariteitsbeginsel en het vereiste van unanieme steun van de lidstaten voor gemeenschappelijke actie op sommige beleidsterreinen.

De EU2020 strategie

De EU heeft in 2010 de lange termijn strategie (EU2020 strategie) voor de periode 2010 tot 2020 gepresenteerd. Deze is gericht op duurzame ontwikkeling van werkgelegenheid, economie en het milieu. Wat betreft milieu zijn de volgende 20/20/20-doelstellingen vastgesteld:

  • De uitstoot van broeikasgassen moet 20% lager zijn ten opzichte van 1990;
  • De energie-efficiëntie moet 20% hoger zijn;
  • 20% van de energie moet duurzaam worden opgewekt.

Deze doelen zijn vertaald in doelen per lidstaat, om zo in hun verschillende capaciteiten de doelen te halen.

Milieu Actie Programma

Elke tien jaar worden de globale milieudoelen van de EU uitgewerkt in Milieu Actie Programma’s (MAP’s). MAP6 liep van 2002 tot medio 2012. Op dit moment werkt de Europese Commissie aan MAP7. Op 1 juni 2012 was de openbare consultatie van de Commissie hierover afgelopen. MAP’s worden bijvoorbeeld verder uitgewerkt door:

  • Het aannemen van nieuwe richtlijnen;
  • Het beter handhaven van bestaande regelgeving;
  • Het uitvoeren van onderzoek;
  • Het organiseren van betere afstemming tussen (decentrale) overheden.

Werkprogramma Europese Commissie

De prioriteiten van de Commissie voor 2016 staan in dit werkprogramma. Een van de doelstellingen in 2016 is de implementatie van het Klimaat- en Energiepakket 2030. Om dit te bereiken komt de Commissie met een pakket maatregelen ter bevordering van de Energie-Unie. Hierin staan het verminderen van fossiele brandstoffen, het minder afhankelijk worden van buitenlandse leveranciers en het reduceren van CO2-uitstoot centraal.

GLB

Het Europees milieubeleid heeft invloed op het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en ruimtelijke ordening. Het GLB is in 1958 opgezet om Europese voedseltekorten op te lossen. Dit werkte zo goed dat het uiteindelijk leidde tot voedseloverschotten. De Commissie presenteerde in 2011 voorstellen om het GLB te herzien. Deze voorstellen zijn in juni 2013 aangenomen.

Natuurbehoud en verbetering landschap

Natuurbehoud en verbetering van het landschap staan centraal in het GLB. Decentrale overheden zijn dan ook op vele manieren betrokken bij landbouw- en plattelandsontwikkeling. Provincies zijn bijvoorbeeld verantwoordelijk voor de implementatie van het natuur-, landschap- en biodiversiteitsbeleid. Tegelijkertijd moeten zij de regionale economie stimuleren. Sinds 2008 werken de provincies samen aan biodiversiteitprojecten waarin economische aspecten volop aanwezig zijn.

Praktijkvragen

Praktijk

Nieuws