Werkgelegenheid en sociaal beleid

Wanneer decentrale overheden hun eigen sociaal beleid gaan vormen, krijgen zij te maken met Europees sociaal beleid.

Begin 2013 heeft de Europese Commissie een nieuw pakket sociale investeringen voorgesteld aan de lidstaten voor een efficiënter en doeltreffender sociaal beleid. Het pakket bestaat onder meer uit maatregelen die de lidstaten en de Commissie moeten nemen, richtsnoeren over het gebruik van EU-financiering om hervormingen te ondersteunen en uit een mededeling waarin het beleidskader wordt uiteengezet.

Ook decentrale overheden vervullen verschillende taken waar het gaat om sociale inclusie en armoedebestrijding. Hierdoor kan het pakket voor hen interessant zijn. Lees meer hierover in dit nieuwsbericht.

Werkgelegenheid en sociaal beleid EU

Omdat er binnen de EU steeds meer aandacht is voor de werkgelegenheid en sociaal beleid, wordt het beleidskader steeds groter. De EU en haar lidstaten hebben gezamenlijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden voor het beleid. Het EU beleid moet als aanvulling op het eigen beleid van de lidstaten worden gezien.

Lidstaten, en dus decentrale overheden, worden gestimuleerd om meer samen te werken. De Europese Commissie coördineert, bevordert de uitwisseling van goede praktijken, stelt wetgeving vast en ziet toe op de handhaving daarvan.

Coördinatie

Op Europees niveau wordt een kwalitatief sterke arbeidsmarkt nagestreefd. Hierbinnen moeten meer banen worden gecreëerd en sociale uitsluiting worden tegengegaan. Ook moeten de gezondheid en veiligheid van werknemers nauwlettend in het oog worden gehouden en zorg worden gedragen voor een gelijke behandeling.

De EU probeert op verschillende manieren het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten te coördineren:

  • Er wordt jaarlijks een verslag over de werkgelegenheid in Europa uitgebracht.
  • Er zijn richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid (geïntegreerd in de EU2020-strategie).
  • De lidstaten krijgen afzonderlijk aanbevelingen voor het werkgelegenheidsbeleid.
Open coördinatiemethode

Om gemeenschappelijke doelstellingen te bereiken, wordt gebruik gemaakt van de Open Coördinatiemethode. Actieplannen voor het sociaal beleid worden nationaal ontworpen, maar de doelstellingen en werkmethoden worden op Europees niveau afgesproken.

Praktijk voor decentrale overheden

Subsidies
Decentrale overheden kunnen Europese subsidies aanvragen voor het bewerkstelligen van bepaalde sociale doelstellingen. Zo kunnen zij bepaalde initiatieven op regionaal en lokaal niveau ondersteunen.

Staatssteun en aanbesteden
Decentrale overheden kunnen ook zelf steun verlenen in het kader van hun eigen sociaal beleid. Zij moeten hierbij rekening houden met de staatssteunregels. Als overheidsopdrachtgever (bij aanbestedingen) kunnen decentrale overheden rekening houden met sociale doelstellingen en werkgelegenheid bij de invulling van hun inkoopbeleid.

Decentrale overheden als werkgever
Tot slot komen decentrale overheden ook in aanraking met de regels van het Europees sociaal beleid en werkgelegenheid wanneer zij optreden in hun rol als werkgever.

Jurisprudentie

Arbeidstijden
HvJ EU, 9 september 2003. Jaeger

Zaak C-151/02. Volgens het Hof moeten de wachtdiensten van artsen volledig als arbeidstijd worden aangemerkt, als de fysieke aanwezigheid van de artsen in het gezondheidscentrum vereist is. Een nationale regeling waarin een wachtdienst als rusttijd wordt aangemerkt is in strijd met Richtlijn 93/104/EG. Deze uitspraak heeft betrekking op alle beroepsgroepen waarbij wachtdiensten gehanteerd worden.

VNG en sociale partners

Naar aanleiding van deze uitspraak hebben de VNG en de sociale partners in de gemeentesector op 7 maart 2007 een onderhandelaarsakkoord gesloten over de arbeidstijden van brandweerlieden. Besloten is dat de werkweek van brandweerlieden in 24-uursdienst wordt teruggebracht van 54 naar 48 uur met behoud van loon. Het akkoord maakt een einde aan het conflict over arbeidstijden van brandweerlieden dat ontstond naar aanleiding van bovenstaande uitspraak.

Arrest Adelkader Dellas e.a./Premier Ministre e.a.

Op 1 december 2005 bevestigde het Europese Hof van Justitie de kwalificatie van wachtdiensten als arbeidstijd in het arrest Abdelkader Dellas e.a./Premier Ministre e.a. Het Hof stelde dat nachtelijk toezicht door een opvoeder in een instelling voor gehandicapten volledig in aanmerking moet worden genomen als arbeidstijd. Zo kan bepaald worden of de gemeenschappelijke voorschriften ter bescherming van werknemers – met name de toegestane maximale wekelijkse arbeidstijd – zijn nageleefd. Het Hof heeft daarmee zijn eerdere uitspraak inzake wachttijden van artsen (het Jaeger-arrest) bevestigd en qua toepassingsbereik verruimd.

Rechtbank Den Haag

De rechtbank in Den Haag heeft in 2007 een brandweerman, die met behoud van salaris 48 uur in plaats van 54 uur wilde werken, in het gelijk gesteld. De Haagse brandweer moet de brandweerman een rooster van 48 uur aanbieden. Dat rooster moet zo in elkaar steken, dat er een volledig salaris kan worden verdiend.

Gerechtshof Arnhem

In 2007 deed het Gerechtshof Arnhem uitspraak over de dienstroosters van de Ambulancedienst Gelderland-Zuid. Deze werden strijdig gevonden met de Arbeidstijdenrichtlijn en arrest Jaeger.

Besloten werd dat de rusttijd alleen nog mag worden ingekort als daar een goede reden voor is. Dit moet collectief worden afgesproken. De rusttijd tussen twee diensten mag maximaal twee keer per week worden ingekort tot eenmaal tien uur en eenmaal acht uur. De inkortingen mogen niet direct achter elkaar worden toegepast. De gemiste rusturen moeten direct in de volgende rustperiode worden gecompenseerd. De aangecherpte regels maken deel uit van het Arbeidstijdenbesluit.

Kantongerecht Rotterdam

In 2006 stelde het kantongerecht Rotterdam dat Rotterdamse brandweerlieden niet langer dan 54 uur per week hoeven te werken. De rechter bepaalde dat het gehanteerde dienstrooster in strijd was met de Europese richtlijn voor Arbeidstijden, waarin een maximum is opgenomen van 48 uur. De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, aan wie de gemeente Rotterdam haar dienst brandweer overgedragen heeft, moest in een nieuw dienstrooster rekening houden met dit verminderde aantal uren.

Detacheringsrichtlijn
HvJ EU, 3 april 2008. Rüffert tegen Neder-Saksen

Zaak C-346/06. Het Hof besliste dat de Duitse deelstaat Neder-Saksen voor een overheidsopdracht niet mag eisen dat een Poolse aannemer, aan wie de de opdracht was gegund, zijn Poolse personeel volgens de in Neder-Saksen geldende bouw-cao betaalt. Deze cao geldt alleen voor overheidsopdrachten en niet voor de bouw in het algemeen. De cao kan geen onderdeel zijn van het minimum aan arbeidsvoorwaarden die zijn opgenomen in de Detacheringsrichtlijn.

HvJ EU, 16 augustus 2012. Commissie tegen Luxemburg

Zaak C-319/06. Volgens de Europese Commissie had Luxemburg de regelgeving uit de Detacheringsrichtlijn te ver doorgevoerd. De klacht zag met name op het feit dat werkgevers in Luxemburg een breder pakket aan arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden in acht moesten nemen met betrekking tot gedetacheerde werknemers dan in de richtlijn was bepaald.

Lidstaten mogen naast de verplichte minimumeisen uit de richtlijn, ook andere bepalingen toepassen op gedetacheerde werknemers (art. 3 lid 10 richtlijn). Dit moeten bepalingen van openbare orde zijn.

Zij oordeelde dat het bij het begrip ‘openbare orde’ alleen gaat om nationale regelgeving die zo cruciaal is voor de handhaving van de politieke, sociale of economische orde dat zij moeten worden nageleefd door iedereen die zich op het nationale grondgebied van de lidstaat bevindt.

HvJ EU, 18 december 2007. Laval tegen Svenska Byggnadsarbetareförbundet

Zaak C-341/05. Deze zaak betrof de vraag in hoeverre arbeidsvoorwaarden die niet door de wetgever zijn vastgesteld, van toepassing zijn op gedetacheerde werknemers. Het Hof sprak zich uit tegen de vakbondsacties tegen lage lonen bij een aannemer uit Letland die een aanbestedingsopdracht in Zweden had gewonnen.

Zweden kent geen wettelijk minimumloon of algemeen verbindend verklaarde cao’s. Arbeidsvoorwaarden komen tot stand door middel van collectieve onderhandelingen. Het Hof oordeelde dat deze afspraken buiten de Detacheringsrichtlijn vielen.

Nederlandse standpunten

Arbeidsomstandigheden
Arbeidsomstandigheden in Nederland

Uit onderzoek van TNO blijkt dat Nederland een goede prestatie levert op het gebied van arbeidsomstandigheden. Vergeleken met andere Europese landen is de kwaliteit van arbeid in Nederland gunstig. Opvallend is dat goed gescoord wordt op het combineren van privé en werk.

Nederlandse werkgevers besteden, op eigen initiatief, steeds meer aandacht aan arbeidsomstandigheden. Hier halen zij zelf ook veel voordelen uit. De arbeidsproductiviteit stijgt en het aantal arbeidsongevallen en het ziekteverzuim dalen. De Nederlandse overheid stelt zich daarom in beginsel terughoudend op, maar blijft wel oog houden voor consistente nakoming van de regelgeving. De bedoeling is dat werkgevers in de toekomst steeds meer verantwoordelijkheden krijgen.

Nieuws

Waiving flags in front of European Parliament building. Brussels, Belgium
Europese Commissie stelt economische prioriteiten voor 2017

Op 16 november presenteerde de Commissie het ‘European Semester Autumn Package’. Hier worden de sociale en economische prioriteiten voor het komende jaar in beschreven. Zo stelt de Commissie dat de eurozone een positievere koers moet varen, en dat de werkgelegenheid en jeugdwerkloosheid centraal moeten staan in 2017. Het pakket bestaat uit zes verschillende middelen die bijdragen aan de vorming van de prioriteiten.

Lees het volledige bericht

better regulation
EU cohesiebeleid werkt: 18.000 Nederlandse banen gecreëerd tussen 2007-2013

De Europese Commissie heeft de bevindingen gepubliceerd van een onafhankelijke evaluatie van de EU-investeringen die in de periode van 2007 tot en met 2013 plaatsvonden. Uit het specifieke landenverslag voor Nederland blijkt dat cohesiebeleid in die periode heeft geleid tot 18.000 banen. Binnen de gehele EU zijn volgens de evaluatie één miljoen banen gecreëerd.

Lees het volledige bericht

Worker In Warehouse Preparing Goods For Dispatch
Gele kaart ‘gelijk loon’ detacheringsrichtlijn genegeerd

Afgelopen mei trokken elf lidstaten een gele kaart tegen het voorstel om de detacheringsrichtlijn te herzien. Deze gele kaart is door de Europese Commissie genegeerd. Met het herzieningsvoorstel wil de Commissie het verschil in loon tussen gedetacheerde en nationale werknemers verkleinen; gedetacheerden moeten hetzelfde loon gaan verdienen als wat gebruikelijk is in de lidstaat waar zij tijdelijk werken. Lees het volledige bericht

Beroepskwalificaties (2)
Nederland voldoet binnenkort aan regels EU-beroepskwalificaties

Nederland zal dit najaar volledig voldoen aan de Europese regels omtrent de erkenning van beroepskwalificaties. Zo stelt minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Nederland heeft de richtlijn voor de erkenning van beroepskwalificaties niet tijdig geïmplementeerd in lagere regelgeving, en is daarom door de Europese Commissie in gebreke gesteld.

Lees het volledige bericht

Detachering
Nederland loopt vooruit op aanpassing detacheringsregels

De uitvoering van de Europese detacheringsregels gaat mogelijk beter worden. Ook de Eerste Kamer heeft namelijk ingestemd met de wet waarmee de handhaving van de Europese detacheringsregels verbeterd moet worden. Daarnaast wordt de Wet werk en zekerheid aangepast om problemen met seizoenswerk aan te pakken.
Lees het volledige bericht

4 detachering
Elf nationale parlementen trekken gele kaart tegen voorstel detacheringsrichtlijn

Eurocommissaris Marianne Thyssen zal haar voorstel voor een eerlijkere Europese arbeidsmarkt moeten herzien nadat elf nationale parlementen deze week een gele kaart uitdeelden. Dit verzet, vanuit voornamelijk Oost-Europese lidstaten, belemmert ook de ambitie van Minister Asscher om tijdens het Nederlands voorzitterschap de Europese detacheringsrichtlijn aan te passen. De invoering van regelgeving ter bevordering van gelijk loon voor gelijk werk loopt hiermee vertraging op.

Lees het volledige bericht

3. fundsEU
Structuur- en cohesiefondsen zullen na 2020 vaker worden ingezet in de vorm van leningen

Als het aan Jyrki Katainen ligt, worden Europese structuur- en cohesiefondsen na de hervorming van het meerjarig financieel kader in 2020 steeds vaker gebruikt als lening of garantstelling en in mindere mate als subsidie. Volgens de Eurocommissaris voor groei, banen en investeringen is de impact op de reële economie en banenmarkt groter wanneer EU geld niet langer alleen in de vorm van een subsidie wordt verstrekt. Katainen deed deze uitspraken op 5 april jl. in een interview met Politico Europe.

Lees het volledige bericht

detachering
Europese detacheringsconstructies moeten eerlijke concurrentie bevorderen

De voorschriften in verband met de detachering van werknemers worden door de Europese Commissie herzien. Hiermee wordt beoogd sociale dumping tegen te gaan door de detachering van werknemers te vergemakkelijken. De oneerlijke concurrentie op de Europese arbeidsmarkt wordt hiermee tegen gegaan. Om dit mogelijk te maken stelt de Commissie voor om de Europese detacheringsrichtlijn aan te passen
Lees het volledige bericht

1 Arbeidsmobiliteit
Europees parlement neemt wetgeving aan ter bevordering van arbeidsmobiliteit

Slechts 3,1% van alle EU burgers werkt aan de andere kant van de landsgrenzen. Dit terwijl er vaak grote verschillen zijn tussen de vraag naar werk en het aanbod van werk aan beide kanten van de grens. Werkgevers in de grensregio kunnen lang niet altijd hun vacatures invullen. Mede hierom heeft het Europees Parlement met overgrote meerderheid voor een wet gestemd die dit knelpunt moet ondervangen. Deze wetgeving moet de werkgelegenheid in de grensstreek bevorderen.
Lees het volledige bericht

7 ED mei Dag van Europa
Nederland erkent grensoverschrijdende beroepskwalificaties

Europese burgers die hun beroepskwalificaties in een andere EU-lidstaat hebben behaald, krijgen toegang tot hetzelfde gereglementeerde beroep in Nederland. Hiertoe heeft de Eerste Kamer op 1 december jl. een wetsvoorstel aangenomen. Ook bij het uitoefenen van het beroep krijgen de Europese burgers dezelfde rechten als Nederlandse burgers.
Lees het volledige bericht

Praktijkvragen

Syrian people in refugee camp in Suruc. These people are refugees from Kobane and escaped because of Islamic state attack. 3.4.2015, Suruc, Turkey
Moet onze gemeente de Europese interne marktregels toepassen bij initiatieven voor de integratie van asielzoekers en vluchtelingen?
Onze gemeente vangt vluchtelingen op en werkt hard aan beleid op het gebied van de opvang en integratie van vluchtelingen. Zijn er Europese initiatieven die ons op weg kunnen helpen? En moeten wij rekening houden met Europese regels over aanbesteden en staatssteun bij de uitvoering van ons beleid?

Bekijk het antwoord

Zijn er Europese regels omtrent zwangerschaps- en bevallingsverlof?
Onze gemeente krijgt regelmatig vragen over de regels die gelden met betrekking tot het recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof van werknemers. Deze vragen krijgen we zowel intern binnen als via het ondernemingsloket. Wij zijn op de hoogte van de van toepassing zijnde Nederlandse regels. Zijn er echter ook Europese regels over zwangerschaps- en bevallingsverlof waar wij op dienen te wijzen?

Bekijk het antwoord

Vormen loonkostensubsidies staatssteun?
Per 1 januari 2015 wordt de Wet Werk en Bijstand (WWB) vervangen door de Participatiewet. Als gemeente worden wij dan verantwoordelijk voor het zorgen voor werk voor mensen met een arbeidsbeperking. Daarom zijn wij van plan om op basis van artikel 10(d) van de Participatiewet loonkostensubsidies aan werkgevers te verstrekken om deze te stimuleren mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. Maar zijn loonkostensubsidies in overeenstemming met de Europese staatssteunregels?

Bekijk het antwoord

Heeft de Europese handhavingsrichtlijn voor detacheringen decentrale gevolgen?
In onze provincie wordt regelmatig gewerkt met detacheringcontracten. Afgelopen voorjaar is een nieuwe Europese richtlijn (2014/67/EU) aangenomen met maatregelen die voor een betere handhaving van de EU-voorschriften inzake de detachering van werknemers moet zorgen. Heeft deze nieuwe richtlijn gevolgen voor decentrale overheden?

Bekijk het antwoord

Wat is de Open Coördinatiemethode?
In het kader van het Europese sociaal- en werkgelegenheidsbeleid wordt er veel gebruik gemaakt van de term Open Coördinatiemethode. Ik ben werkzaam op de afdeling sociale zaken van een gemeente en kom de term vaak tegen zoals in de Lissabonstrategie en de EU2020 strategie. Kunt u uitleggen wat deze methode inhoudt?

Bekijk het antwoord

Vraag van de week: uitzendrichtlijn
In het kader van de bezuinigingen maken we binnen onze provincie steeds vaker gebruik van uitzendkrachten. Bevat de Europese uitzendrichtlijn verplichtingen waaraan wij ons als provincie moeten houden?

Bekijk het antwoord

Publicaties

Wet- en regelgeving

Arbeidsomstandigheden
Arbo Kaderrichtlijn

De Arbo Kaderrichtlijn is de belangrijkste Europese richtlijn met betrekking tot arbeidsomstandigheden. Het bevat maatregelen ter om de veiligheid en de gezondheid van werknemers op hun werkplek te verbeteren. Uit deze richtlijn vloeren vier andere richtlijnen voort:

Richtlijn Arbeidsplaatsen;
Richtlijn Arbeidsmiddelen;
Richtlijn Persoonlijke Beschermingsmiddelen;
Richtlijn Zware Lasten.

Arbowet

Bovenstaande richtlijnen zijn in Nederland geïmplementeerd in de Arbowet. Hierin zijn de kaders bepaald waarbinnen werkgevers en werknemers mogen handelen. Als gevolg van een vereenvoudiging van de wet in 2007, konden meer verantwoordelijkheden overgedragen worden aan werkgevers en werknemers zelf. De basisregels van de Arbowet zijn nader uitgewerkt in de Arbeidsomstandighedenregeling en het Arbeidsomstandighedenbesluit.

Arbo richtlijnen

In 2012 is in een vergadering met de Europese Raad en de Europese ministeries van Sociale Zaken door verschillende lidstaten verzocht voorlopig geen nieuwe Arbo richtlijnen te ontwikkelen. Met het oog op de crisis moet volgens hen gestreefd worden naar economische groei en de ontwikkeling van de werkgelegenheid. De invoering van herziene regels draagt daar volgens hen niet aan bij.

Arbeidstijden
De Arbeidstijdenrichtlijn

De huidige regels ten aanzien van arbeidstijden zijn te vinden in Richtlijn 2003/88/EG, de Arbeidstijdenrichtlijn.

Voorstel wijziging richtlijn

In 2004 stelde de Europese Commissie een wijziging van de richtlijn voor. Door jurisprudentie van het Hof is er verwarring gezaaid met betrekking tot wachttijden en rustperiodes. Dit leidde tot veel verwarring en problemen, vooral bij ziekenhuis- en brandweerdiensten.

Opt-out regeling

Uiteindelijk hebben de Europese ministers van Werkgelegenheid in 2008 een politiek akkoord bereikt over het voorstel van de Commissie. Hierin is de opt-out regeling opgenomen. Een uitzonderingsregeling waardoor werkweken langer dan het officiële maximum van 48 uur kunnen worden afgesproken. De regeling kent voorwaarden en een limiet van een 65-urige werkweek.

Verdeeldheid over arbeidstijden

Nog steeds bestaat er in de Europese Unie grote verdeeldheid over arbeidstijden. De Europese vakbond ETUC en de socialistische fractie in het Europees Parlement hebben laten weten ontevreden te zijn. Zij houden vast aan het standpunt dat er niet kan worden gesproken van een werkelijke bescherming van werknemers, omdat zij door het behoud van de opt-out regeling kunnen worden gedwongen om in te stemmen met een langere werkweek.

Herziening richtlijn

In 2010 heeft de Commissie weer een stap gezet om toch tot herziening van de richtlijn te komen. Eerst wil de Commissie de mening van vakbonden en werkgevers horen, in overeenstemming volgens de procedure van Titel X VWEU: Sociale Politiek. Tegelijk met deze raadpleging zal de Europese Commissie een uitgebreide effectbeoordeling maken. Hierna komt zij mogelijk met een nieuw voorstel voor een richtlijn.

Voorgestelde Herzieningen

De belangrijkste punten voor herziening zijn de volgende:

1. Arbeidstijden

In sommige gevallen (bijvoorbeeld in de sectoren brandweer en zorg) is gebleken dat de maximale werktijd van 48 te laag is. Hier moet de bescherming van werknemers en hun productiviteit worden afgewogen tegen de vrijheid om meer te kunnen werken. Hiervoor is de opt-out regeling afgesproken. Niet alle lidstaten staan deze regeling toe. Het kan namelijk ook de gezondheid en veiligheid van werknemers in gevaar brengen.

2. Wachttijden

Volgens het Hof (arrest SIMAP en Jaeger) moeten wachttijden, waarbij werknemers aanwezig moeten zijn voor een oproep maar in de tussentijd kunnen rusten, ook tot arbeidstijd gerekend worden. Deze flexibiliteit is in bepaalde sectoren onmisbaar, maar kan de veiligheid van werknemers in gevaar brengen.

(Niet) actieve wachttijden

Er is nu voorgesteld om onderscheid te maken tussen actieve en niet-actieve wachttijden, waarbij actieve wachttijd gerekend moet worden als werktijd. Niet-actieve wachttijd kan alleen als werktijd worden gerekend als dat door nationale wetten of een overeenkomst tussen sociale partners wordt geregeld.

3. Flexibiliteit

De verhoogde participatie van vrouwen en ouderen binnen de werkgelegenheid is een van de redenen voor de vraag naar meer flexibiliteit van arbeid- en rusttijden. Hiermee wordt onder andere beoogd de productiviteit te verbeteren.

In afwachting van invoering van de herzieningen heeft de Commissie verschillende documenten gepubliceerd waarin de belangrijkste aspecten van de richtlijn worden belicht.

Gelijke behandeling
Europese richtlijnen

Het algemene rechtskader met betrekking tot gelijke behandeling bestaat uit drie richtlijnen:

Richtlijn 2000/78/EG, over de instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep;
Richtlijn 2000/43/EG, over de toepassing van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming;
Richtlijn 2004/113/EC, over de toepassing van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten buiten de arbeidsmarkt.

Nederland

In Nederland zijn deze richtlijnen grotendeels geïmplementeerd door:

– Aanpassing van de Algemene wet gelijke behandeling (Awgb);
– Aanname van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ);
– Aanname van de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid (WGBL);
– Aanname van de Wet gelijke behandeling mannen en vrouwen (WGB).

Voorstel Richtlijn gelijke behandeling

In 2008 presenteerde de Europese Commissie maatregelen om gelijke behandeling in de EU beter te kunnen verwezenlijken. Het voorstel wordt in samenhang gezien met de vernieuwde sociale agenda en deze Mededeling van de Commissie.

De voorgestelde richtlijn heeft betrekking op gelijke behandeling in kader van:

– Toegang tot sociale bescherming;
– Sociale voordelen;
– Gezondheidszorg;
– Onderwijs;
– Goederen en diensten.

Op 2 april 2009 heeft het Europees Parlement het voorstel voor de richtlijn aangenomen. Nu moet de Raad van Ministers het eens worden over het voorstel. Een actueel overzicht van het proces is te vinden bij de Commissie.

Gelijke behandeling op de arbeidsmarkt

In bovengenoemde regelgeving worden verschillende discriminatiegronden genoemd. Hieronder wordt specifiek ingegaan op de gronden die van belang voor de arbeidsmarkt.

1. Geslacht

Sinds 1975 zijn er verschillende richtlijnen goedgekeurd om gelijkheid van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt te bewerkstelligen. Deze richtlijnen spitsen zich toe op:

– Gelijke beloning van mannelijke en vrouwelijke werknemers;
– Gelijke behandeling bij de toegang tot de arbeid;
– Carrièremogelijkheden en beroepsopleidingen;
– Sociale zekerheidsregelingen;
– Ouderschapsverlof;
– De verbetering van de gezondheid en veiligheid op het werk.

Richtlijn

In 2006 zijn de richtlijnen samengevoegd in de Richtlijn 2006/54/EG betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep.

Naast deze Richtlijn zijn diverse initiatieven op touw gezet om gelijkheid tussen mannen en vrouwen te promoten en waarborgen:

De Strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen;
Een grotere inzet voor de gelijkheid van vrouwen en mannen: een vrouwenhandvest.

2. Handicap

Gelijke behandeling voor gehandicapten in werkgelegenheid en beroep is vastgelegd in Richtlijn 2000/78/EG. Europees beleid is gericht op integratie van gehandicapten in de maatschappij. Er wordt voornamelijk gewerkt aan het identificeren en uit de weg ruimen van de belemmeringen voor hun actieve deelname aan de arbeidsmarkt. Hiertoe is een aantal communautaire documenten opgesteld:

Strategie inzake handicaps;
Gelijke kansen voor personen met een handicap: een Europees actieplan;
Naar een Europa zonder drempels voor mensen met en functiebeperking.

3. Leeftijd

Gelijke behandeling op grond van leeftijd in werkgelegenheid en beroep is ook vastgelegd in Richtlijn 2000/78/EG. De vergrijzing van de bevolking in Europa gaat gepaard met een verhoging van de pensioenleeftijd. Daarnaast stijgt het werkloosheidspercentage onder jongeren vanwege de economische crisis. Op Europees niveau zijn maatregelen genomen om deze groepen werknemers te ondersteunen:

– Jeugd in beweging (één van de vlaggenschipprogramma’s van de EU2020-strategie);
– Europees Jaar van het actief ouder worden in 2012.