Werkgelegenheid en sociaal beleid

Wanneer decentrale overheden hun eigen sociaal beleid gaan vormen, krijgen zij ook te maken met Europees sociaal beleid.

Begin 2013 heeft de Europese Commissie een nieuw pakket sociale investeringen voorgesteld aan de lidstaten voor een efficiënter en doeltreffender sociaal beleid. Het pakket bestaat onder meer uit maatregelen die de lidstaten en de Commissie moeten nemen, richtsnoeren over het gebruik van EU-financiering om hervormingen te ondersteunen en uit een mededeling waarin het beleidskader wordt uiteengezet.

Ook decentrale overheden vervullen verschillende taken waar het gaat om sociale inclusie en armoedebestrijding. Hierdoor kan het pakket voor hen interessant zijn. Lees meer hierover in dit nieuwsbericht.

Werkgelegenheid en sociaal beleid EU

Omdat er binnen de EU steeds meer aandacht is voor de werkgelegenheid en sociaal beleid, wordt het beleidskader steeds groter. De EU en haar lidstaten hebben gezamenlijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden voor het beleid. Het EU beleid moet als aanvulling op het eigen beleid van de lidstaten worden gezien.

Lidstaten, en dus decentrale overheden, worden gestimuleerd om meer samen te werken. De Europese Commissie coördineert, bevordert de uitwisseling van goede praktijken, stelt wetgeving vast en ziet toe op de handhaving daarvan.

Coördinatie

Op Europees niveau wordt een kwalitatief sterke arbeidsmarkt nagestreefd. Hierbinnen moeten meer banen worden gecreëerd en sociale uitsluiting worden tegengegaan. Ook moeten de gezondheid en veiligheid van werknemers nauwlettend in het oog worden gehouden en zorg worden gedragen voor een gelijke behandeling.

De EU probeert op verschillende manieren het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten te coördineren:

– Er wordt jaarlijks een verslag over de werkgelegenheid in Europa uitgebracht;
– Er zijn richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid (geïntegreerd in de EU2020-strategie);
– De lidstaten krijgen afzonderlijk aanbevelingen voor het werkgelegenheidsbeleid.

Open coördinatie methode

Om gemeenschappelijke doelstellingen te bereiken, wordt gebruik gemaakt van de Open Coördinatiemethode. Actieplannen voor het sociaal beleid worden nationaal ontworpen, maar de doelstellingen en werkmethoden worden op Europees niveau afgesproken.

Praktijk voor decentrale overheden

Subsidies
Decentrale overheden kunnen Europese subsidies aanvragen voor het bewerkstelligen van bepaalde sociale doelstellingen. Zo kunnen zij bepaalde initiatieven op regionaal en lokaal niveau ondersteunen.

Staatssteun en aanbesteden
Decentrale overheden kunnen ook zelf steun verlenen in het kader van hun eigen sociaal beleid. Zij moeten hierbij rekening houden met de staatssteunregels. Als overheidsopdrachtgever (bij aanbestedingen) kunnen decentrale overheden rekening houden met sociale doelstellingen en werkgelegenheid bij de invulling van hun inkoopbeleid.

Decentrale overheden als werkgever
Tot slot komen decentrale overheden ook in aanraking met de regels van het Europees sociaal beleid en werkgelegenheid wanneer zij optreden in hun rol als werkgever.

Jurisprudentie

Arbeidstijden
HvJ EU, 9 september 2003. Jaeger

Zaak C-151/02. Volgens het Hof moeten de wachtdiensten van artsen volledig als arbeidstijd worden aangemerkt, als de fysieke aanwezigheid van de artsen in het gezondheidscentrum vereist is. Een nationale regeling waarin een wachtdienst als rusttijd wordt aangemerkt is in strijd met Richtlijn 93/104/EG. Deze uitspraak heeft betrekking op alle beroepsgroepen waarbij wachtdiensten gehanteerd worden.

VNG en sociale partners

Naar aanleiding van deze uitspraak hebben de VNG en de sociale partners in de gemeentesector op 7 maart 2007 een onderhandelaarsakkoord gesloten over de arbeidstijden van brandweerlieden. Besloten is dat de werkweek van brandweerlieden in 24-uursdienst wordt teruggebracht van 54 naar 48 uur met behoud van loon. Het akkoord maakt een einde aan het conflict over arbeidstijden van brandweerlieden dat ontstond naar aanleiding van bovenstaande uitspraak.

Arrest Adelkader Dellas e.a./Premier Ministre e.a.

Op 1 december 2005 bevestigde het Europese Hof van Justitie de kwalificatie van wachtdiensten als arbeidstijd in het arrest Abdelkader Dellas e.a./Premier Ministre e.a. Het Hof stelde dat nachtelijk toezicht door een opvoeder in een instelling voor gehandicapten volledig in aanmerking moet worden genomen als arbeidstijd. Zo kan bepaald worden of de gemeenschappelijke voorschriften ter bescherming van werknemers – met name de toegestane maximale wekelijkse arbeidstijd – zijn nageleefd. Het Hof heeft daarmee zijn eerdere uitspraak inzake wachttijden van artsen (het Jaeger-arrest) bevestigd en qua toepassingsbereik verruimd.

Rechtbank Den Haag

De rechtbank in Den Haag heeft in 2007 een brandweerman, die met behoud van salaris 48 uur in plaats van 54 uur wilde werken, in het gelijk gesteld. De Haagse brandweer moet de brandweerman een rooster van 48 uur aanbieden. Dat rooster moet zo in elkaar steken, dat er een volledig salaris kan worden verdiend.

Gerechtshof Arnhem

In 2007 deed het Gerechtshof Arnhem uitspraak over de dienstroosters van de Ambulancedienst Gelderland-Zuid. Deze werden strijdig gevonden met de Arbeidstijdenrichtlijn en arrest Jaeger.

Besloten werd dat de rusttijd alleen nog mag worden ingekort als daar een goede reden voor is. Dit moet collectief worden afgesproken. De rusttijd tussen twee diensten mag maximaal twee keer per week worden ingekort tot eenmaal tien uur en eenmaal acht uur. De inkortingen mogen niet direct achter elkaar worden toegepast. De gemiste rusturen moeten direct in de volgende rustperiode worden gecompenseerd. De aangecherpte regels maken deel uit van het Arbeidstijdenbesluit.

Kantongerecht Rotterdam

In 2006 stelde het kantongerecht Rotterdam dat Rotterdamse brandweerlieden niet langer dan 54 uur per week hoeven te werken. De rechter bepaalde dat het gehanteerde dienstrooster in strijd was met de Europese richtlijn voor Arbeidstijden, waarin een maximum is opgenomen van 48 uur. De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, aan wie de gemeente Rotterdam haar dienst brandweer overgedragen heeft, moest in een nieuw dienstrooster rekening houden met dit verminderde aantal uren.

Detacheringsrichtlijn
HvJ EU, 3 april 2008. Rüffert tegen Neder-Saksen

Zaak C-346/06. Het Hof besliste dat de Duitse deelstaat Neder-Saksen voor een overheidsopdracht niet mag eisen dat een Poolse aannemer, aan wie de de opdracht was gegund, zijn Poolse personeel volgens de in Neder-Saksen geldende bouw-cao betaalt. Deze cao geldt alleen voor overheidsopdrachten en niet voor de bouw in het algemeen. De cao kan geen onderdeel zijn van het minimum aan arbeidsvoorwaarden die zijn opgenomen in de Detacheringsrichtlijn.

HvJ EU, 16 augustus 2012. Commissie tegen Luxemburg

Zaak C-319/06. Volgens de Europese Commissie had Luxemburg de regelgeving uit de Detacheringsrichtlijn te ver doorgevoerd. De klacht zag met name op het feit dat werkgevers in Luxemburg een breder pakket aan arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden in acht moesten nemen met betrekking tot gedetacheerde werknemers dan in de richtlijn was bepaald.

Lidstaten mogen naast de verplichte minimumeisen uit de richtlijn, ook andere bepalingen toepassen op gedetacheerde werknemers (art. 3 lid 10 richtlijn). Dit moeten bepalingen van openbare orde zijn.

Zij oordeelde dat het bij het begrip ‘openbare orde’ alleen gaat om nationale regelgeving die zo cruciaal is voor de handhaving van de politieke, sociale of economische orde dat zij moeten worden nageleefd door iedereen die zich op het nationale grondgebied van de lidstaat bevindt.

HvJ EU, 18 december 2007. Laval tegen Svenska Byggnadsarbetareförbundet

Zaak C-341/05. Deze zaak betrof de vraag in hoeverre arbeidsvoorwaarden die niet door de wetgever zijn vastgesteld, van toepassing zijn op gedetacheerde werknemers. Het Hof sprak zich uit tegen de vakbondsacties tegen lage lonen bij een aannemer uit Letland die een aanbestedingsopdracht in Zweden had gewonnen.

Zweden kent geen wettelijk minimumloon of algemeen verbindend verklaarde cao’s. Arbeidsvoorwaarden komen tot stand door middel van collectieve onderhandelingen. Het Hof oordeelde dat deze afspraken buiten de Detacheringsrichtlijn vielen.

Nederlandse standpunten

Arbeidsomstandigheden
Arbeidsomstandigheden in Nederland

Uit onderzoek van TNO blijkt dat Nederland een goede prestatie levert op het gebied van arbeidsomstandigheden. Vergeleken met andere Europese landen is de kwaliteit van arbeid in Nederland gunstig. Opvallend is dat goed gescoord wordt op het combineren van privé en werk.

Nederlandse werkgevers besteden, op eigen initiatief, steeds meer aandacht aan arbeidsomstandigheden. Hier halen zij zelf ook veel voordelen uit. De arbeidsproductiviteit stijgt en het aantal arbeidsongevallen en het ziekteverzuim dalen. De Nederlandse overheid stelt zich daarom in beginsel terughoudend op, maar blijft wel oog houden voor consistente nakoming van de regelgeving. De bedoeling is dat werkgevers in de toekomst steeds meer verantwoordelijkheden krijgen.

Nieuws

Europese Commissie wil meer aandacht voor groei en sociale cohesie

Onlangs heeft de Europese Commissie een pakket sociale investeringen voorgesteld aan de lidstaten. Het pakket geeft de lidstaten richtsnoeren voor een efficiënter en doeltreffender sociaal beleid. Ook decentrale overheden vervullen verschillende taken waar het gaat om sociale inclusie en armoedebestrijding, waardoor het pakket voor hen interessant kan zijn.

Lees het volledige bericht

EIB’s Social Innovation Tournament

De Europese Investeringsbank (EIB) organiseert voor de tweede keer het Social Innovation Tournament. De EIB wil hiermee een nieuwe generatie van innovatieve ideeën stimuleren. Daarnaast biedt het de kans om bestaande best practices te belonen.

Lees het volledige bericht

Gemeenten mogen niet oordelen over verblijfsrecht EU-burgers

De Centrale Raad van Beroep (CRvB) heeft op 18 maart geoordeeld dat weigering van een beroep op bijstand van een EU-burger niet automatisch resulteert in ontzegging van het verblijfsrecht. Tevens benadrukt de CRvB dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) verantwoordelijk is voor de beoordeling over het verblijfsrecht van een EU-burger en niet de gemeenten.

Lees het volledige bericht

Nederlandse deelname aan Open Days 2013

De Open Days 2013, het jaarlijkse Brusselse evenement van regio’s en steden in Europa, staan dit jaar in het teken van het cohesiebeleid in de nieuwe programmaperiode 2014-2020. De open dagen van regio’s en steden worden komend jaar gehouden van 7 tot en met 10 oktober. Vorige week werd bekend dat verschillende Nederlandse regio’s officiële partner zijn in de organisatie van dit evenement.

Lees het volledige bericht

Iers voorzitterschap wil snelle onderhandelingen cohesiebeleid

De Ierse minister van Overheidsuitgaven en Hervorming, Brendan Howlin, zei op maandag 13 mei dat de inzet van het Ierse voorzitterschap van de EU op een akkoord met het Europees Parlement over het Cohesiefonds voor de volgende Europese structuurfondsen en Investment Funds focus vraagt.

Lees het volledige bericht

Asscher wil detacheringslijn wijzigen tijdens voorzitterschap

Minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil tijdens het Nederlands EU voorzitterschap in 2016 de Europese detacheringsrichtlijn aanpassen, zo gaf hij deze week te kennen bij BNR. Asscher wil onder meer door deze stap oneerlijke arbeidsconcurrentie uitbannen. Gemeenten hebben regelmatig te maken met deze richtlijn als grensoverschrijdende arbeiders zich (tijdelijk) vestigen in hun gemeente.
Lees het volledige bericht

Nieuwe staatssteunmogelijkheden bestrijding jeugdwerkloosheid

Onlangs was in het nieuws dat de Europese Commissie 1 miljard euro heeft vrijgemaakt om jeugdwerkloosheid te bestrijden. De lidstaten van de EU zijn dinsdag 19 mei akkoord gegaan met het voorstel van de Commissie. Het geld uit Brussel biedt nieuwe mogelijkheden voor decentrale overheden om ondernemingen te steunen in de uitbreiding van werkgelegenheid voor jongeren welke in dit bericht uiteen worden gezet.
Lees het volledige bericht

Voorstellen aangenomen over verdere integratie van de Europese arbeidsmarkt

Binnen Europa is er vooralsnog geen sprake van een Europese arbeidsmarkt. Relatief weinig mensen zoeken werk over de grens, maar vacatures kunnen in andere delen van de EU niet altijd ingevuld worden. De commissie Werkgelegenheid van het Europees Parlement heeft ingestemd over voorstellen ter verbetering van het EURES-netwerk en verdere integratie van de arbeidsmarkt in Europa. De toename van arbeidsmobiliteit kan leiden tot nieuwe uitdagingen voor decentrale overheden.
Lees het volledige bericht

Concrete wetgevende EU-voorstellen zwangerschapsverlof in de maak

Nieuwe concrete wetsvoorstellen omtrent vaderschapsverlof, betere flexibele werkafspraken voor vrouwen én mannen en kinderopvang zijn in de maak in Brussel. Het doel is om de positie van moeders in Europa verbeteren en de arbeidsparticipatie van vrouwen in Europa te vergroten. Decentrale overheden krijgen, in hun rol als werkgever, te maken met regelgeving op dit gebied.
Lees het volledige bericht

Uitkeringstoerisme door EU burgers aldus het Hof aan strikte voorwaarden verbonden

Om meer duidelijkheid te scheppen omtrent de rechten en plichten van Unieburgers ten aanzien van uitkeringen, heeft het Europese Hof van Justitie een communiqué uitgebracht waarin zij onder andere de zaak Dano uitleggen. Hiermee brengt het Hof in herinnering dat lidstaten sommige burgers van de Europese Unie mogen uitsluiten van bepaalde sociale uitkeringen. De uitvoering van de participatiewet door gemeenten t.a.v. de bijstand is zodoende niet in strijd met het Europees recht.
Lees het volledige bericht

Praktijkvragen

Heeft de Europese handhavingsrichtlijn voor detacheringen decentrale gevolgen?
In onze provincie wordt regelmatig gewerkt met detacheringcontracten. Afgelopen voorjaar is een nieuwe Europese richtlijn (2014/67/EU) aangenomen met maatregelen die voor een betere handhaving van de EU-voorschriften inzake de detachering van werknemers moet zorgen. Heeft deze nieuwe richtlijn gevolgen voor decentrale overheden?

Bekijk het antwoord

Moet onze gemeente de Europese interne marktregels toepassen bij initiatieven voor de integratie van asielzoekers en vluchtelingen?
Onze gemeente vangt vluchtelingen op en werkt hard aan beleid op het gebied van de opvang en integratie van vluchtelingen. Zijn er Europese initiatieven die ons op weg kunnen helpen? En moeten wij rekening houden met Europese regels over aanbesteden en staatssteun bij de uitvoering van ons beleid?

Bekijk het antwoord

Vormen loonkostensubsidies staatssteun?
Per 1 januari 2015 wordt de Wet Werk en Bijstand (WWB) vervangen door de Participatiewet. Als gemeente worden wij dan verantwoordelijk voor het zorgen voor werk voor mensen met een arbeidsbeperking. Daarom zijn wij van plan om op basis van artikel 10(d) van de Participatiewet loonkostensubsidies aan werkgevers te verstrekken om deze te stimuleren mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. Maar zijn loonkostensubsidies in overeenstemming met de Europese staatssteunregels?

Bekijk het antwoord

Vraag van de week: uitzendrichtlijn
In het kader van de bezuinigingen maken we binnen onze provincie steeds vaker gebruik van uitzendkrachten. Bevat de Europese uitzendrichtlijn verplichtingen waaraan wij ons als provincie moeten houden?

Bekijk het antwoord

Wat is de Open Coördinatiemethode?
In het kader van het Europese sociaal- en werkgelegenheidsbeleid wordt er veel gebruik gemaakt van de term Open Coördinatiemethode. Ik ben werkzaam op de afdeling sociale zaken van een gemeente en kom de term vaak tegen zoals in de Lissabonstrategie en de EU2020 strategie. Kunt u uitleggen wat deze methode inhoudt?

Bekijk het antwoord

Zijn er Europese regels omtrent zwangerschaps- en bevallingsverlof?
Onze gemeente krijgt regelmatig vragen over de regels die gelden met betrekking tot het recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof van werknemers. Deze vragen krijgen we zowel intern binnen als via het ondernemingsloket. Wij zijn op de hoogte van de van toepassing zijnde Nederlandse regels. Zijn er echter ook Europese regels over zwangerschaps- en bevallingsverlof waar wij op dienen te wijzen?

Bekijk het antwoord

Publicaties

Wet- en regelgeving

Arbeidsomstandigheden
Arbo Kaderrichtlijn

De Arbo Kaderrichtlijn is de belangrijkste Europese richtlijn met betrekking tot arbeidsomstandigheden. Het bevat maatregelen ter om de veiligheid en de gezondheid van werknemers op hun werkplek te verbeteren. Uit deze richtlijn vloeren vier andere richtlijnen voort:

Richtlijn Arbeidsplaatsen;
Richtlijn Arbeidsmiddelen;
Richtlijn Persoonlijke Beschermingsmiddelen;
Richtlijn Zware Lasten.

Arbowet

Bovenstaande richtlijnen zijn in Nederland geïmplementeerd in de Arbowet. Hierin zijn de kaders bepaald waarbinnen werkgevers en werknemers mogen handelen. Als gevolg van een vereenvoudiging van de wet in 2007, konden meer verantwoordelijkheden overgedragen worden aan werkgevers en werknemers zelf. De basisregels van de Arbowet zijn nader uitgewerkt in de Arbeidsomstandighedenregeling en het Arbeidsomstandighedenbesluit.

Arbo richtlijnen

In 2012 is in een vergadering met de Europese Raad en de Europese ministeries van Sociale Zaken door verschillende lidstaten verzocht voorlopig geen nieuwe Arbo richtlijnen te ontwikkelen. Met het oog op de crisis moet volgens hen gestreefd worden naar economische groei en de ontwikkeling van de werkgelegenheid. De invoering van herziene regels draagt daar volgens hen niet aan bij.

Arbeidstijden
De Arbeidstijdenrichtlijn

De huidige regels ten aanzien van arbeidstijden zijn te vinden in Richtlijn 2003/88/EG, de Arbeidstijdenrichtlijn.

Voorstel wijziging richtlijn

In 2004 stelde de Europese Commissie een wijziging van de richtlijn voor. Door jurisprudentie van het Hof is er verwarring gezaaid met betrekking tot wachttijden en rustperiodes. Dit leidde tot veel verwarring en problemen, vooral bij ziekenhuis- en brandweerdiensten.

Opt-out regeling

Uiteindelijk hebben de Europese ministers van Werkgelegenheid in 2008 een politiek akkoord bereikt over het voorstel van de Commissie. Hierin is de opt-out regeling opgenomen. Een uitzonderingsregeling waardoor werkweken langer dan het officiële maximum van 48 uur kunnen worden afgesproken. De regeling kent voorwaarden en een limiet van een 65-urige werkweek.

Verdeeldheid over arbeidstijden

Nog steeds bestaat er in de Europese Unie grote verdeeldheid over arbeidstijden. De Europese vakbond ETUC en de socialistische fractie in het Europees Parlement hebben laten weten ontevreden te zijn. Zij houden vast aan het standpunt dat er niet kan worden gesproken van een werkelijke bescherming van werknemers, omdat zij door het behoud van de opt-out regeling kunnen worden gedwongen om in te stemmen met een langere werkweek.

Herziening richtlijn

In 2010 heeft de Commissie weer een stap gezet om toch tot herziening van de richtlijn te komen. Eerst wil de Commissie de mening van vakbonden en werkgevers horen, in overeenstemming volgens de procedure van Titel X VWEU: Sociale Politiek. Tegelijk met deze raadpleging zal de Europese Commissie een uitgebreide effectbeoordeling maken. Hierna komt zij mogelijk met een nieuw voorstel voor een richtlijn.

Voorgestelde Herzieningen

De belangrijkste punten voor herziening zijn de volgende:

1. Arbeidstijden

In sommige gevallen (bijvoorbeeld in de sectoren brandweer en zorg) is gebleken dat de maximale werktijd van 48 te laag is. Hier moet de bescherming van werknemers en hun productiviteit worden afgewogen tegen de vrijheid om meer te kunnen werken. Hiervoor is de opt-out regeling afgesproken. Niet alle lidstaten staan deze regeling toe. Het kan namelijk ook de gezondheid en veiligheid van werknemers in gevaar brengen.

2. Wachttijden

Volgens het Hof (arrest SIMAP en Jaeger) moeten wachttijden, waarbij werknemers aanwezig moeten zijn voor een oproep maar in de tussentijd kunnen rusten, ook tot arbeidstijd gerekend worden. Deze flexibiliteit is in bepaalde sectoren onmisbaar, maar kan de veiligheid van werknemers in gevaar brengen.

(Niet) actieve wachttijden

Er is nu voorgesteld om onderscheid te maken tussen actieve en niet-actieve wachttijden, waarbij actieve wachttijd gerekend moet worden als werktijd. Niet-actieve wachttijd kan alleen als werktijd worden gerekend als dat door nationale wetten of een overeenkomst tussen sociale partners wordt geregeld.

3. Flexibiliteit

De verhoogde participatie van vrouwen en ouderen binnen de werkgelegenheid is een van de redenen voor de vraag naar meer flexibiliteit van arbeid- en rusttijden. Hiermee wordt onder andere beoogd de productiviteit te verbeteren.

In afwachting van invoering van de herzieningen heeft de Commissie verschillende documenten gepubliceerd waarin de belangrijkste aspecten van de richtlijn worden belicht.

Gelijke behandeling
Europese richtlijnen

Het algemene rechtskader met betrekking tot gelijke behandeling bestaat uit drie richtlijnen:

Richtlijn 2000/78/EG, over de instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep;
Richtlijn 2000/43/EG, over de toepassing van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming;
Richtlijn 2004/113/EC, over de toepassing van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten buiten de arbeidsmarkt.

Nederland

In Nederland zijn deze richtlijnen grotendeels geïmplementeerd door:

– Aanpassing van de Algemene wet gelijke behandeling (Awgb);
– Aanname van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ);
– Aanname van de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid (WGBL);
– Aanname van de Wet gelijke behandeling mannen en vrouwen (WGB).

Voorstel Richtlijn gelijke behandeling

In 2008 presenteerde de Europese Commissie maatregelen om gelijke behandeling in de EU beter te kunnen verwezenlijken. Het voorstel wordt in samenhang gezien met de vernieuwde sociale agenda en deze Mededeling van de Commissie.

De voorgestelde richtlijn heeft betrekking op gelijke behandeling in kader van:

– Toegang tot sociale bescherming;
– Sociale voordelen;
– Gezondheidszorg;
– Onderwijs;
– Goederen en diensten.

Op 2 april 2009 heeft het Europees Parlement het voorstel voor de richtlijn aangenomen. Nu moet de Raad van Ministers het eens worden over het voorstel. Een actueel overzicht van het proces is te vinden bij de Commissie.

Gelijke behandeling op de arbeidsmarkt

In bovengenoemde regelgeving worden verschillende discriminatiegronden genoemd. Hieronder wordt specifiek ingegaan op de gronden die van belang voor de arbeidsmarkt.

1. Geslacht

Sinds 1975 zijn er verschillende richtlijnen goedgekeurd om gelijkheid van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt te bewerkstelligen. Deze richtlijnen spitsen zich toe op:

– Gelijke beloning van mannelijke en vrouwelijke werknemers;
– Gelijke behandeling bij de toegang tot de arbeid;
– Carrièremogelijkheden en beroepsopleidingen;
– Sociale zekerheidsregelingen;
– Ouderschapsverlof;
– De verbetering van de gezondheid en veiligheid op het werk.

Richtlijn

In 2006 zijn de richtlijnen samengevoegd in de Richtlijn 2006/54/EG betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep.

Naast deze Richtlijn zijn diverse initiatieven op touw gezet om gelijkheid tussen mannen en vrouwen te promoten en waarborgen:

De Strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen;
Een grotere inzet voor de gelijkheid van vrouwen en mannen: een vrouwenhandvest.

2. Handicap

Gelijke behandeling voor gehandicapten in werkgelegenheid en beroep is vastgelegd in Richtlijn 2000/78/EG. Europees beleid is gericht op integratie van gehandicapten in de maatschappij. Er wordt voornamelijk gewerkt aan het identificeren en uit de weg ruimen van de belemmeringen voor hun actieve deelname aan de arbeidsmarkt. Hiertoe is een aantal communautaire documenten opgesteld:

Strategie inzake handicaps;
Gelijke kansen voor personen met een handicap: een Europees actieplan;
Naar een Europa zonder drempels voor mensen met en functiebeperking.

3. Leeftijd

Gelijke behandeling op grond van leeftijd in werkgelegenheid en beroep is ook vastgelegd in Richtlijn 2000/78/EG. De vergrijzing van de bevolking in Europa gaat gepaard met een verhoging van de pensioenleeftijd. Daarnaast stijgt het werkloosheidspercentage onder jongeren vanwege de economische crisis. Op Europees niveau zijn maatregelen genomen om deze groepen werknemers te ondersteunen:

– Jeugd in beweging (één van de vlaggenschipprogramma’s van de EU2020-strategie);
– Europees Jaar van het actief ouder worden in 2012.